Mwy o weithwyr Cymru yn gweithio sifftiau nos

Shifftiau nos

Mae nifer y bobl yng Nghymru sy'n gweithio sifftiau nos wedi codi bron i draean ers 2011, yn ôl gwaith ymchwil gan TUC Cymru.

Wrth i'r awr droi'n ôl y penwythnos hwn, mae'r gyngres undebau llafur yn annog pobl i gymryd eiliad i feddwl am y degau o filoedd o bobl sy'n gweithio drwy'r nos yn gyson.

Mae dadansoddiad TUC Cymru o'r ffigyrau yn dangos fod nifer y bobl sy'n gweithio sifftiau nos yng Nghymru wedi codi dros 40,000 (29%) rhwng 2011 a 2016, i 177,000.

Cymru bellach sydd â'r canran uchaf o weithwyr nos - 15% - o holl wledydd a rhanbarthau'r DU, gydag un o bob saith gweithiwr yn gwneud gwaith nos yn gyson.

Menywod sy'n cyfri' am dros hanner y cynnydd - 54% - dros y pum mlynedd diwetha'.

Rhwng 2011 a 2016, fe fu cynnydd o 22,000 yn nifer y menywod sy'n gweithio sifftiau nos, tra bo nifer y dynion wedi cynyddu 18,000.

Mae'r llywodraeth yn diffinio gweithiwr nos fel unrhyw un sydd yn gweithio am o leiaf deirawr rhwng 23:00 y nos a 6:00 y bore.

'Byddin o weithwyr'

Gwaith gofal yw'r math mwyaf cyffredin o waith nos gydag un o bob pump gweithiwr nos yn gweithio o fewn y proffesiwn hwn.

Mae'r dadansoddiad hefyd yn dangos mai pobl yn eu 40au sydd fwyaf tebygol o weithio shifftiau nos.

Wrth ymateb i'r ffigyrau, dywedodd Alex Bevan, swyddog polisi TUC Cymru: "Heno gall y rhan fwyaf ohonom edrych ymlaen at awr ychwanegol yn y gwely, ond bydd degau o filoedd o weithwyr yn brysur yn cadw Cymru i fynd ac yn gofalu am gymdogion a pherthnasau.

"Boed nhw'n nyrsys sy'n gofalu am gleifion neu'n ofalwyr sy'n cwrdd â'r gofynion yn ein cymunedau, rydym i gyd yn dibynnu ar fyddin gweithwyr nos Cymru.

"Mae gweithio dros nos yn anodd ac mae'n ymyrryd â bywyd teuluol. Rhaid i ni ddangos ein gwerthfawrogiad i'r aberth y mae gweithwyr nos yn ei wneud drwy sicrhau eu bod yn cael yr hawliau iawn yn y gweithle.

"Gyda mwy o bobl yng Nghymru nawr yn gweithio sifftiau, mae'n bwysicach nag erioed bod cyflogwyr yn gweithredu'n deg, neu fe allai fod yna berygl i ddiogelwch y cyhoedd a theuluoedd gweithwyr nos."

Mae effaith negyddol gweithio sifftiau nos ar iechyd eisoes yn hysbys, gyda'r perygl o afiechydon yn ymwneud â'r galon, diabetes ac iselder yn cynyddu.

Fodd bynnag, mae llai o sylw wedi ei roi i'r effaith ar fywyd cartref a pherthynas rhwng gweithwyr a'u teuluoedd.

Dywed TUC Cymru nad ydyn nhw'n gwrthwynebu gweithio nos, ond maen nhw'n dadlau y dylai cyflogwyr ystyried yn iawn yr effaith ar eu staff.

Mae'r gyngres yn dweud y dylai cyflogwyr wastad drafod gydag undebau cyn ymestyn oriau gweithio nos.