Carchar am oes i lofrudd llif gadwyn

Robert Owens Image copyright Heddlu Gwent
Image caption Roedd Robert Owens yn byw gyda'i fam ers 2006

Mae dyn wedi cael ei ddedfrydu i garchar am oes am lofruddio ei fam gyda llif gadwyn wrth iddi sychu dillad yn yr ardd.

Fe fydd yn rhaid i Robert Owens, 47 oed, dreulio o leiaf 12 mlynedd a chwe mis dan glo am lofruddio Iris Owens, 75 oed, yn eu cartref yn Ystrad Mynach, Sir Caerffili ym mis Mai.

Clywodd Llys y Goron Caerdydd fod y ddarlithwraig hanes oedd wedi ymddeol wedi ei tharo gan y llif bum gwaith, ac roedd hefyd wedi ei thagu a'i chicio.

Plediodd ei mab yn euog i'w llofruddiaeth ddydd Llun.

'Trasig a diystyr'

Clywodd y Barnwr Mrs Ustus Nicola Davies fod Owens wedi bod yn torri coed tân cyn iddo ymosod ar ei fam wedi iddi ddychwelyd o'r eglwys.

Wrth ei ddedfrydu, dywedodd y barnwr wrtho: "Roedd eich perthynas yn un agos, cariadus a chefnogol. Rydych yn derbyn fod yr hyn yr ydych wedi ei wneud yn 'beth ofnadwy'.

"Roedd hon yn lofruddiaeth drasig a diystyr o ddynes dda gan ei mab. Does dim ond un dedfryd ac un o oes mewn carchar yw honno."

Ychwanegodd y barnwr: "I'ch mam fe fyddai hyn wedi bod yn brofiad erchyll. Rwy'n derbyn eich bod yn wirioneddol edifar am y gweithredoedd treisgar y gwnaethoch ar eich mam."

Image copyright Heddlu Gwent

Mewn datganiad wedi'r dedfrydu, dywedodd Heddlu Gwent bod yr achos wedi effeithio ar y rhai fu'n gweithio ar yr ymchwiliad.

"Roedd Iris Owens yn ysbrydoliaeth a fe gafodd fywyd diddorol a gwnaeth lawer dros bobl eraill," meddai'r Ditectif Uwch-arolygydd Ruth Price.

"Roedd hi'n uchel ei pharch ac roedd ei ffrindiau a'i theulu yn ei charu, ac fe effeithiodd hyn ar bawb fu'n gweithio ar yr ymchwiliad hwn.

"Mae ple Robert Owens a'r ddedfryd yn cau pen y mwdwl i'r tîm fu'n delio â'r achos ac yn dod â'r broses gyfreithiol ffurfiol i ben, ond bydd teulu Iris yn parhau i deimlo'r golled, ac rydym ni'n cydymdeimlo gyda nhw a phob un arall oedd yn ei hadnabod a fydd yn cofio ei charedigrwydd, ei hegni a'i chariad at fywyd."

'Gwallgof'

Dywedodd Christopher Clee QC ar ran yr erlyniad yn y gwrandawiad ddydd Llun fod cymydog wedi clywed sgrech cyn sŵn y llif gadwyn:

"Yna fe alwodd Robert Owens am ambiwlans. Yn ystod yr alwad 999 dywedodd: 'Fe aeth fy mam yn wallgof. Roeddwn wrthi'n torri coed gyda llif gadwyn ac fe aeth fy mam yn wallgof. Mae'n rhaid i mi roi cusan achub bywyd iddi'".

Cafodd Mrs Owens ei disgrifio fel dynes oedd wedi cael addysg ac roedd wedi derbyn gradd er anrhydedd mewn Saesneg pan yn 60 oed.

Roedd hi hefyd yn awdures, yn gwirfoddoli i nifer o elusenau ac roedd yn tywys ymwelwyr ar deithiau dwyieithog o dŷ hanesyddol lleol.

Parafeddygon

Clywodd y llys fod dau barafeddyg wedi mynd i'r tŷ yn dilyn yr alwad 999. Cawsant eu tywys i'r ardd gan Owens.

Dywedodd Mr Clee: "Roedd Iris Owens yn gorwedd ar ei chefn. Roedd ganddi rwyg amlwg o ochr chwith ei gwddf, i'w phen ac i ardal ei cheg.

"Fe wnaeth Owens nifer o ddatganiadau yn lleoliad yr ymosodiad. Dywedodd wrth y parafeddyg: 'Fe aeth fy mam yn wallgof. Rwyf wedi ei lladd ac rwy'n mynd i'r carchar'."

Clywodd y llys fod Owens yn agos iawn at ei fam ac roedd wedi symud i'r cartref yn dilyn ei ysgariad yn 2006.

Wrth amddiffyn Robert Owens, dywedodd Simon Laws QC fod Owens yn derbyn ei fod wedi defnyddio'r llif gadwyn i daro ei fam:

"Does dim ymdrech i leihau'r hyn a wnaeth, mae'n gyfrifol am yr anafiadau hyn.

"Mae wedi ei ddistrywio'n llwyr gan yr hyn a ddigwyddodd yn y foment fer o wylltineb yn yr ardd ac fe fydd yn rhaid iddo fyw gyda'r canlyniadau."

Daeth yr heddlu o hyd i olion heroin a chocên yng ngwaed Owens yn dilyn llofruddiaeth ei fam.