Etholiad America: Epidemig heroin ac anobaith Ohio

Mae'r ras i'r Tŷ Gwyn yn poethi a'r penawdau wedi bod yn sôn am hynt a helynt y ddau ymgeisydd.

Wythnos sydd i fynd cyn y daw yna ganlyniad, ac mae Garry Owen wedi teithio i dalaith ddylanwadol Ohio i weld pa bynciau sy'n bwysig i'r trigolion ac i'r Cymry sy'n byw yno.

Cyffuriau yw un o'r problemau mawr mae pobl yn drafod gydag ef.

Dinas fodern, hardd, fyrlymus. Dyna fy argraffiadau cyntaf o Cincinnati. Ond o fewn munudau ar ôl cyrraedd roeddwn i ynghanol digwyddiad oedd yn dangos yn glir i fi bod yna ochr dywyll, a brawychus i'r ddinas hon.

Canol dydd oedd hi ac ar ôl i fi adael y car mewn maes pacio yn ardal fwya' poblog Cincinnati, reit yn y canol, lle'r oedd y siopau mawrion, y caffis a'r tai bwyta moethus fe welais i fenyw ifanc ar lawr.

Roedd hi yn anymwybodol ac yn amlwg mewn cyflwr difrifol. Wrth ei hymyl roedd dau blisman yn ceisio ei hadfywio ar ôl iddi stopio anadlu.

"Be sy'n digwydd?" gofynnais i un o'r plismyn. "Mae'r fenyw yma wedi cymryd gor ddos," medde fe. "Mae heroin yn epidemig yn y ddinas."

Rhai blynydde yn ôl Crack Cocaine oedd y broblem fawr yma a'r heddlu bryd hynny yn credu na allai pethe fod yn waeth. Ond erbyn heddi, maen nhw yn wynebu sialens newydd, mwy brawychus fyth.

Mae heroin yn bla sy'n achosi torcalon...a marwolaeth.

Image caption Dyma lle daeth yr heddlu o hyd i'r fenyw oedd wedi cymryd gor ddos o gyffuriau

Dyw e ddim yn gyffur newydd yn Cincinnati. Ond yn ddiweddar mae cynnydd enfawr yn nifer y bobl sy'n cymryd gor ddos ac mae elfen newydd sinistr i'r broblem.

Mae'r heroin yn cael ei gymysgu â chyffur arall eithriadol o gryf sef carfentanil. Fe all fod yn beryglus hyd yn oed i gyffwrdd a hwn heb fenig. Mae yn aml yn cael ei ddefnyddio i dawelu eliffantod.

Mae'r fenyw sy' ar lawr o mlaen i yn Cincinnati yn dechrau ymateb ar ôl i'r plismyn roi dos o feddyginiaeth Naloxone iddi, sydd yn gweithio i ddadwneud effaith y gor ddos a helpu'r "addict" i anadlu eto.

Mewn ychydig funudau, yn wyrthiol, mae'r fenyw yn ôl ar ei thraed. Mae'r plismyn am iddi fynd i'r ysbyty ond mae'n gwrthod ac yn cerdded i ffwrdd.

"Fe fydd hi nôl," medde'r plisman wrtha i yn drist, "os nad heddi...'fory."

Image caption Mae Mike John yn dweud bod yn rhaid cydweithio gyda'r gymuned i daclo'r broblem

Y noson honno rwy'n cwrdd â phennaeth cynorthwyol heddlu Cincinnati. Mae Mike John yn hanu o Lanisien ac wedi symud i Ohio ar ôl cwrdd a'i wraig - Americanes oedd yn astudio yng Nghaerdydd.

Yn Cincinnati ym mis Awst, ar gyfartaledd roedd 4 achos o rywun yn cymryd gor ddos heroin bob dydd. Ond ddiwedd y mis daeth pethe i ben llanw gyda 174 achos gor ddos mewn chwe diwrnod.

Mae Mike John yn cyfadde' fod y sefyllfa yn bryderus iawn, ac fe aeth e a fi gyda'r nôs i ardaloedd tlota y ddinas, lle mae'r broblem yn rhemp.

"Mae cydweithio â'r gymuned leol yn allweddol," medde fe, gan ychwanegu bod y ddinas yn cael ei gweld fel "esiampl dda" i daleithiau eraill yn America sy'n wynebu'r un heriau.

Mae gan Donald Trump a Hillary Clinton syniadau ynglŷn â sut mae taclo'r broblem gyffuriau.

Mae Mr Trump yn sôn am godi wal i atal y cyffuriau rhag llifo mewn i'r wlad tra bod Mrs Clinton yn awgrymu polisi o fuddsoddi biliynau o ddoleri.

Ond wrth siarad â rhai o'r bobl oedd yn byw yn ardal dlawd ddifreintiedig y West End, Cincinnati y noson honno, roeddwn i yn synhwyro pryder ac anobaith, a theimlad mai 'chydig iawn fydd yr etholiad yma yn 'neud i newid, a gwella eu bywydau nhw.

Bydd cyfle i glywed mwy am argraffiadau Garry o'r ymgyrch etholiadol yn America, a barn mwy o Gymry sy'n byw yn Ohio, mewn rhaglen arbennig Y Ras i'r Tŷ Gwynar S4C nos Fercher am 21:30.