E-sigarets: Nonsens cysylltu â thalidomide

e-sigaret Image copyright Thinkstock

Mae'r corff sy'n cynrychioli'r diwydiant e-sigarets wedi beirniadu meddyg blaenllaw o Gymru am gysylltu'r sgandal thalidomide gyda'r gwaith ymchwil ar eu hysmygu.

Yn ôl Dr Phil Banfield fe ddylai'r DU gymryd agwedd ofalus iawn tuag at 'smygu e-sigarets, fel y gwnaeth America gyda'r cyffur thalidomide oedd yn cael ei ddefnyddio i atal cyfogi yn nyddiau cynnar beichiogrwydd.

Fe wfftiodd Tom Pruen o Gymdeithas Faschnachu'r Diwydiant Sigarets Electroneg - ECITA y sylwadau fel "nonsens i godi braw."

Amcangyfrifir bod 2.8 miliwn o bobl yn defnyddio e-sigarets ar draws y DU.

Mae'r Dr Phil Banfield yn gadeirydd Cyngor Cymreig Cymdeithas Feddygol y BMA, ond yn dweud mai sylwadau "personol" oedd rhain a'i fod am weld "prawf eu bod nhw'n ddiogel."

Wrth siarad ar y rhaglen Eye on Wales BBC Cymru, dywedodd Dr Banfield, "Dwi'n gyndyn i gymharu'n uniongyrchol ond y (gymhariaeth) mwyaf amlwg, oherwydd fy mod yn fy 50egau, yw thalidomide.

"Y rheswm na chafodd America broblem gyda thalidomide oedd oherwydd bod gan y person oedd yn gyfrifol am asesu'r cyffur, bryderon am ddiogelwch.

"Roedd Frances Kelsey yn 1960 wedi darganfod bod diffyg prawf am ddiogelwch, dim prawf bod na niwed, ond diffyg prawf am ddiogelwch."

Talu iawndal

Mae'r Gymdeithas Thalidomide yn amcangyfrif bod dros 20,000 o blant ar draws y byd wedi eu geni gyda nam ar ôl i'w mam gael thalidomide yn ystod beichiogrwydd, gyda nifer yn marw yn y groth.

Mynegwyd pryderon am effaith thalidomide gyntaf yn 1961 - bedair blynedd cyn i'r cyffur gael ei farchnata ym Mhrydain.

Wedi brwydr gyfreithiol fe gytunodd Distillers yn 1973 i dalu iawndal yn y DU.

Dywed Tom Pruen, prif swyddog gwyddonol y ECITA,

"Dyw'r gymhariaeth ddim yn helpu.. mae'n ddadl gamarweiniol.

"Roedd thalidomide yn gyffur ar gyfer defnydd yn ystod beichiogrwydd, na chafodd ei ymchwilio am yr effaith ar fabanod yn y groth, sydd ychydig yn wahanol, dyma gynnyrch sydd, er nad yw heb beryglon, yn fwy diogel na pharhau i 'smygu.

"Dwi'n credu bod dewis thalidomide yn fwriadol er mwyn ennyn ymateb emosiynol, sydd ddim yn cael ei gyfiawnhau gan y dystiolaeth.

"Mae'n nonsens er mwyn codi braw."

Tra bod rhai mudiadau fel Coleg Brenhinol y Meddygon a Iechyd Cyhoeddus Lloegr wedi cymeradwyo defnyddio e-sigarets er mwyn rhoi'r gorau i 'smygu, mae eraill fel Mudiad Iechyd y Byd a'r BMA yn fwy gofalus.

Yn ôl BMA Cymru, dim pwrpas sylwadau Dr Banfield "oedd gwneud cymhariaeth union gyda e-sigarets.

"Roedd yn sylw personol.

"Mae sefyllfa'r BMA yn glir; ni'n adnabod potensial e-sigarets i leihau y niwed sydd ynghlwm wrth ddefnyddio tybaco, ond tra bod y dystiolaeth am effeithiau hir dymor e-sigarets yn dal i'n cyrraedd, ni'n parhau i fod o blaid agwedd ofalus i normaleiddio defnyddio e-sigarets o flaen plant a phobl ifanc."