Cyngor yn trafod cau pedair ysgol yn Nyffryn Aeron

Ysgol Cilcennin Image copyright Google
Image caption Ysgol Cilcennin sydd â'r nifer isaf o ddisgyblion a'r canran uchaf o lefydd gwag yn y dalgylch

Bydd cabinet Cyngor Ceredigion yn trafod ad-drefnu ysgolion cynradd yn Nyffryn Aeron ddydd Mawrth, gyda'r posibilrwydd y bydd pedair ysgol yn cau.

Byddai'r cynllun yn gweld ysgolion Cilcennin, Ciliau Parc, Dihewyd a Felinfach yn cau, gydag un ysgol newydd yn cael ei hadeiladu i'r ardal ar gampws Theatr Felinfach.

Mewn cyfarfod ym mis Mai penderfynodd cynghorwyr mai dyma'r opsiwn yr oedden nhw'n ei ffafrio, ac mae disgwyl i'r cabinet gymeradwyo'r cynllun yma.

Dywed adroddiad gan swyddogion y byddai hyn hefyd yn sicrhau dyfodol y theatr, sydd ar hyn o bryd yn costio £256,000 y flwyddyn i'w chynnal.

177 o ddisgyblion

Cyfanswm o 177 o blant sydd yn mynychu'r pedair ysgol.

Mae 57 o blant yn derbyn eu haddysg yn Ysgol Ciliau Parc, 56 yn Ysgol Felinfach, 35 yn Ysgol Dihewyd a 29 yn Ysgol Cilcennin.

Yn ôl y cyngor, byddai'r ad-drefnu yn gostwng nifer y llefydd gwag, yn lleihau cost yr addysg fesul disgybl ac yn darparu'r cyfleusterau diweddaraf.

Ond mae cefnogwyr yr ysgolion yn pryderu beth fyddai effaith cau ar eu cymunedau.

Image copyright Google
Image caption 35 o ddisgyblion sy'n derbyn eu haddysg yn Ysgol Dihewyd

'Safle anaddas'

Yn y cyfamser, mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi galw ar y cabinet i ohirio unrhyw benderfyniad nes ar ôl cyhoeddiad gan Ysgrifennydd Addysg Llywodraeth Cymru yr wythnos nesaf.

Bydd Kirsty Williams yn gwneud datganiad ar ysgolion gwledig yn y Cynulliad ddydd Mawrth, 15 Tachwedd.

Dywedodd Ffred Ffransis ar ran grŵp addysg Cymdeithas yr Iaith: "Dyma rai o gymunedau Cymreiciaf Ceredigion, a chymunedau sydd am gadw ysgolion yn eu pentrefi.

"Pam felly bod rhuthro i wneud penderfyniad i gau pedair ysgol er mwyn creu ysgol ardal ar safle anaddas? Er budd cyfleustra gweinyddol, nid addysg plant na chymunedau, fyddai penderfyniad o'r fath.

"Bydd Kirsty Williams yn gwneud cyhoeddiad wythnos nesaf am ysgolion pentref, mae un o bwyllgorau craffu'r cyngor ei hun yn cydnabod hynny.

"Felly rydyn ni'n gofyn i aelodau'r cabinet ohirio trafodaeth ar yr ysgolion nes eu cyfarfod nesaf er mwyn clywed beth sydd gan yr Ysgrifennydd Addysg i'w ddweud."