Cyngor Môn yn chwilio am £3m o doriadau

Cyngor Image copyright Google
Image caption Pencadlys y cyngor yn Llangefni

Gallai Cyngor Ynys Môn orfod gwneud toriadau o £3m a chynyddu treth y cyngor o 3% er mwyn "ymdrechu i gydbwyso cyllideb heriol dros ben".

Er bod yr awdurdod yn disgwyl cael setliad ychydig gwell gan Lywodraeth Cymru yn ystod 2017/18, dywedodd Pennaeth Adnoddau Môn, Marc Jones, wrth aelodau na fyddai'r "swm bychan" o arian ychwanegol yn cyfarfod â nifer o ofynion a galwadau newydd ar y cyngor.

Bydd y rhain yn cynnwys cynnydd mewn chwyddiant, cynnydd yn y nifer o blant mewn gofal, treth prentisiaeth newydd a chostau staff cynyddol.

Ddydd Llun fe fabwysiadodd Pwyllgor Gwaith y cyngor ei gynigion cyllidebau ar gyfer cyllideb refeniw 2017/18.

Cytunodd aelodau'r Pwyllgor Gwaith i ymgynghori'n gyhoeddus ar nifer o doriadau arfaethedig sydd yn cynnwys cynlluniau i gynyddu prisiau prydau ysgolion cynradd, trosglwyddo safleoedd treftadaeth a thoiledau i fudiadau eraill, a gwneud newidiadau i wasanaethau llyfrgelloedd ac ieuenctid.

'Blwyddyn anodd'

Dywedodd Arweinydd y Cyngor, y Cynghorydd Ieuan Williams: "Does dim amheuaeth, mae hi am fod yn flwyddyn anodd iawn arall i ni yn nhermau'r gyllideb, a bydd rhaid i ni wneud ambell i benderfyniad caled er mwyn cydbwyso.

"Rydym hefyd yn edrych i drawsnewid ac ail-strwythuro nifer o wasanaethau o fewn y cyngor er mwyn sicrhau arbedion effeithlonrwydd ychwanegol.

"Eleni, ein prif nod yw sicrhau cyllideb ddoeth fydd yn galluogi i ni amddiffyn gwasanaethau rhag toriadau mwy llym yn ystod 2018/19 a 2019/20, pan fydd yr arian ddaw o Fae Caerdydd yn debygol o fod yn llawer llai."

Ymgynghoriad

Bydd dogfen ymgynghorol 'Cwrdd â'r Heriau' yn cael ei chyhoeddi ddydd Gwener 11 Tachwedd. Bydd gan y cyhoedd wedyn bum wythnos i ddatgan barn ar doriadau arfaethedig.

Ychwanegodd y deilydd portffolio Cyllid, y Cynghorydd Hywel Eifion Jones: "Unwaith eto eleni, mae nifer o gynigion cyllidebol wedi eu datblygu gan swyddogion ac aelodau etholedig.

"Hoffwn bwysleisio nad oes yr un o'r toriadau arfaethedig yma'n bendant ar hyn o bryd ac rydym eisiau sylwadau pobl Môn fel rhan o'r broses ymgynghori sydd i ddilyn.

"Os yw barn y cyhoedd yn gryf yn erbyn rhai o'r cynigion, mae'n bosib y byddwn yn eu diystyried, ond bydd hyn yn golygu cynnydd mwy yn Nhreth y Cyngor.

"Byddwn yn annog trigolion i ddatgan eu sylwadau am y cynigion cyllideb gychwynnol yma a pha effaith y gallent gael ar eu bywydau."