Achos Penygroes: Cyfaill wedi rhybuddio dynes fu farw

Emma Louise Baum Image copyright Llun teulu
Image caption Bu farw Emma Louise Baum ym mis Gorffennaf

Mae llys wedi clywed fod ffrind i ddynes gafodd ei llofruddio gan ei chyn bartner wedi ei rhybuddio fod angen iddi ei adael.

Cafodd Emma Louise Baum ei llofruddio yn ei chartref ym Mhenygroes ym mis Gorffennaf eleni. Mae David Nicholas Davies, 25 oed, wedi cyfaddef ei llofruddio.

Dywedodd ffrind i Ms Baum, Mairaed Kelly, nad oedd hi am adael Mr Davies gan ei bod yn ofni y byddai'n crogi ei hun.

Dywedodd wrth y llys fod David Davies yn arfer ffonio Emma Baum yn gyson gan ei phoenydio, ac roedd hi wedi dweud fod trafferthion yn eu perthynas.

Mae gwrandawiad yn cael ei gynnal yn Llys y Goron Yr Wyddgrug i edrych ar gymhelliad David Davies dros lofruddio, ac a oedd ganddo hanes o fygwth ei gyn bartner. Bydd y materion hyn yn effeithio ar hyd ei ddedfryd.

Bu farw Emma Baum o anafiadau i'w phen yn yr ymosodiad am tua 04:00 ar ddydd Llun 18 Gorffennaf.

Image caption Lleoliad y llofruddiaeth ym Mhenygroes

'Celwyddau'

Wrth roi tystiolaeth i'r gwrandawiad, ychwanegodd Mairaed Kelly fod Emma Baum yn gorfod dweud celwyddau wrth Mr Davies os byddai'r ddwy yn cyfarfod, ac roedd rhaid iddi adael cartref Ms Baum cyn 15:30 "gan nad oedd yn hoffi ei bod yno".

Dywedodd Llinos Jones, rheolwraig ar gylch meithrin lleol, fod Ms Baum wedi dweud wrthi fod ei pherthynas gyda Mr Davies ar ben ond bod y ddau yn parhau i fyw gyda'i gilydd, ac roedd hi am iddo gael cyswllt gyda'u mab.

Dywedodd fod Ms Baum yn gloff ym mis Ebrill eleni ac roedd ffrae wedi digwydd y noson flaenorol. Ychwanegodd Llinos Jones fod gan Emma Baum lygad ddu a'i bod wedi dweud mai ei chyn bartner oedd yn gyfrifol.

Roedd gan Ms Baum sgarff am ei gwddf ac roedd modd gweld marciau bysedd ar ei gwddf pan dynnodd hi'r sgarff i ffwrdd. Roedd Llinos Jones wedi cyfeirio'r mater at yr ymwelydd iechyd.

Bar metel

Mae David Davies yn gwadu ei fod wedi defnyddio bar metel i ladd Emma Baum, ac mae'n honni ei fod wedi ei llofruddio gyda chyllell. Mae hefyd yn dweud nad oedd wedi mynd ag arf gyda fo i'r tŷ ar noson y llofruddiaeth.

Dywedodd cyfaill iddo wrth y gwrnadawiad ddydd Mawrth ei fod wedi helpu Mr Davies i ddymchwel sied yng ngardd cartref Emma Baum ym mis Ebrill neu fis Mai. Roedd Lewis Roper yn rhoi tystiolaeth ar ran yr erlyniad.

Esboniodd fod y gwaith o ddymchwel y sied wedi cymryd hanner awr i'w gwblhau, a bod y bar metel gafodd ei ddefnyddio wedi ei gadw mewn cefn fan ar y diwedd, ac nid oedd wedi ei adael ar ôl.

Clywodd y gwrandawiad dystiolaeth am y gwaith i chwilio am yr arf oedd wedi ei ddefnyddio i ladd Emma Baum.

Dywedodd swyddogion yr heddlu wrth y gwrandawiad fod ymdrech fawr wedi ei wneud i geisio darganfod yr arf, gan gynnwys archwiliadau manwl a defnyddio deifwyr tanddwr.

Esboniodd PC Bethan Willams o Heddlu Gogledd Cymru ei bod wedi chwilio am yr arf yn ardal Penygroes a bod swyddogion eraill wedi chwilio traeth Afonwen ger Pwllheli hefyd ar 20 Gorffennaf.

Roedd cŵn yr heddlu a deifwyr tanddwr wedi cael eu defnyddio i archwilio gwely afon a gwrychoedd dros nifer o ddyddiau ond ni chafwyd hyd i ddim byd.

Roedd maes chwarae Ysgol Dyffryn Nantlle, Penygroes a fferm ger Clynnog Fawr wedi eu harchwilio hefyd meddai PC Williams.

Map

Wedi i Davies bledio'n euog ym mis Hydref fe roddwyd map i'r heddlu'n awgrymu lle'r oedd y bar yr oedd wedi ei ddefnyddio yn y llofruddiaeth. Roedd y map yn cyfeirio at yr un traeth yn ardal Afonwen oedd wedi ei archwilio'n flaenorol.

Aeth PC Williams yn ôl i'r ardal yma gan ymestyn yr ardal archwilio er mwn ceisio darganfod bag bin du oedd i fod i gynnwys y bar metel, ond ni chafwyd hyd i'r fath fag.

Dywedodd ei bod "100% yn bendant" nad oedd bar metel yn yr ardal yr oedden nhw wedi bod yn ei archwilio.

Dywedodd deifiwr tanddwr yr heddlu, PC Gareth Ollie wrth y gwrandawiad ei fod wedi archwilio'r ardal ar 18 Hydref ger Afonwen, ond na ddaeth swyddogion o hyd i unrhyw arf.

Clywodd y llys dystiolaeth gan yr erlyniad oedd yn honni fod car Mr Davies wedi ei ffilmio'n teithio o gyfeiriad ei gartref i gartref Emma Baum ar noson y llofruddiaeth.

Esboniodd y Ditectif Gwnstabl Sion Parry fod car bychan du yr un fath a char Davies wedi ei ffilmio ar gamera cylch cyfyng cwmni bysiau lleol.

Mae'r achos, sy'n cael ei adnabod fel Gwrandawiad Newton, lle mae hyd dedfryd yn cael ei benderfynu, yn parhau.