Dim cwynion am y drefn lobïo, medd Comisiynydd Safonau

Cynulliad Cenedlaethol Image copyright PA

Mae'r dyn sy'n gyfrifol am gadw golwg ar safonau aelodau'r cynulliad, y Comisiynydd Safonau Gerard Elias, yn dweud nad yw wedi derbyn unrhyw gwynion am lobïo yng Nghymru.

Ar hyn o bryd mae pwyllgor safonau'r Cynulliad Cenedlaethol yn cynnal ymchwiliad i weld a oes angen system i reoleiddio lobïo.

Mae San Steffan a Senedd yr Alban wedi cyflwyno trefn o gofrestru ac mae rhai yn dadlau fod angen trefn debyg yng Nghymru.

Yn gynharach eleni, mewn trafodaeth ar lawr y Cynulliad, fe alwodd AC Plaid Cymru Neil McEvoy am reoleiddio lobïwyr yng Nghymru ac am gael sefydlu cofrestr.

Ond fe ddywedodd Mr Elias wrth y pwyllgor safonau: "Dwi ddim wedi derbyn unrhyw gwynion ynglŷn ag unrhyw agwedd o lobïo yn y Cynulliad Cenedlaethol."

Fe wnaeth o sylwadau tebyg yn 2012, pan ddywedodd, cyn belled a'i fod o'n gwybod, doedd yr un gwyn wedi ei gwneud am AC parthed y drefn lobïo ers sefydlu'r Cynulliad.

Image caption Mae Gerard Elias, y Comisiynydd Safonau, yn dweud nad yw wedi derbyn yr un gwyn am y system lobïo

Ddydd Mawrth, fe fydd Mr Elias yn cael ei holi gan ACau a gwnaeth ei sylwadau diweddara mewn adroddiad a luniodd ar gyfer aelodau'r pwyllgor safonau.

Dywedodd y comisiynydd safonau y byddai sefydlu cofrestr o lobïwyr yn sicr o fod ag oblygiadau sylweddol o ran adnoddau.

Yn 2013, fe ddaeth y pwyllgor safonau i'r casgliad y dylid fod craffu mwy manwl ar ACau, ond penderfynwyd peidio â galw am gofrestr.

Dywedodd y cyn lywydd Rosemary Butler nad oedd y Cynulliad yn wynebu "yr un ffactorau negyddol a San Steffan o ran aelodau etholedig a lobïwyr."

Ond dywedodd Tamasin Cave, sy'n arwain y Cynghrair dros dryloywder Lobïo: "Un prif gonsyrn ynglŷn â lobïo i'w ei fod yn digwydd yn y dirgel.

"Nid ydym yn gwybod pwy sy'n cael gair tawel gyda phwy o fewn y llywodraeth, a pha gytundebau sy'n cael eu gwneud.

"Mae hynny'n wir o ran gwleidyddion yng Nghaerdydd a San Steffan."

Cofrestr

Mae hi o blaid cofrestr sy'n ei gwneud yn orfodol i lobïwyr cyflogedig ddweud pwy ydynt, dros bwy maen nhw yn lobïo, a beth maen nhw yn ceisio ei ddylanwadu, a thrwy pwy.

Dywedodd Huw Roberts, cadeirydd cwmni lobïo Deryn, fod ei gwmni ef yn cyhoeddi rhestr o gleientiaid a phobl maen nhw'n eu cyflogi.

Ychwanegodd eu bod yn dilyn cod ymddygiad cadarn fel aelod o Gymdeithas Ymgynghorwyr Gwleidyddol Proffesiynol.

"Rydym yn edrych ymlaen at gymryd rhan men trafodaethau ynglŷn â mesurau mae ACau am eu mabwysiadu, fel bod natur eu trafodaethau a'u cyfarfodydd yn wybodus i'r cyhoedd, a beth i'w ffordd gorau o wneud hyn," meddai.

Dywedodd y prif weinidog Carwyn Jones, nad oed gan lobïwyr unrhyw drefn cysylltu er mwyn gallu dylanwadu gweinidogion ei lywodraeth.