'Stigma'n aros' ar ôl cyhuddo dyn ar gam o dreisio

Dyn

Mae dyn gafodd ei gyhuddo ar gam o dreisio yn siarad am ei brofiad am y tro cyntaf ar raglen materion cyfoes Manylu ar Radio Cymru ddydd Iau.

Yn ôl y gŵr, sydd ddim am i'r BBC gyhoeddi ei enw, fe ddechreuodd ei hunllef pan gafodd ei gyhuddo o droseddau rhyw hanesyddol - sef o dreisio merch rai blynyddoedd ynghynt.

Dywedodd: "I fod yn hollol onest o'n i'n meddwl mai pranc oedd o... nes i sbïo rownd y stafell am gamerâu, nes i sbïo os oedd 'na bobl yn cuddio tu ôl i'r drysau, nes i honestly ddychryn yn llwyr.

"Nes i hyd yn oed chwerthin allan yn uchel. O'n i'n meddwl mai jôc oedd o, a dywedodd yr heddlu bod o'n fater ofnadwy o serious a wnaeth fy nghalon i stopio."

Fe gymrodd hi ddwy flynedd i'r achos yn ei erbyn ddod gerbron llys, ond ar ôl dim ond deuddydd, fe benderfynodd y barnwr ddod â'r achos i ben oherwydd diffyg tystiolaeth yn ei erbyn.

Dywedodd: "Mae 'na stigma efo fi am weddill fy mywyd, dim ots gen i be' mae unrhyw un yn ei ddweud.

"Mae pawb yn deud rhaid ei roi o'n cefn dy ben, symud ymlaen efo dy fywyd, ond mae'r stigma bod tro am fod yna... sy'n siom achos mae o weithia am roi stigma i bobl farnu chdi heb 'nabod chdi, ond mae'n rhywbeth dwi'n gorfod byw efo fo."

Image caption Cafwyd Ched Evans yn ddieuog o dreisio mewn ail achos ym mis Hydref

Mae'n siarad ar raglen materion cyfoes Radio Cymru, Manylu yr wythnos hon yn sgil y dadlau diweddar am faterion yn ymwneud a threisio yn dilyn achos llys Ched Evans.

Cafwyd y pêl-droediwr yn euog o dreisio merch mewn gwesty ger Y Rhyl bedair blynedd yn ôl. Ar ôl apelio fe'i cafwyd yn ddieuog mewn ail achos fis diwethaf.

Wedi'r dyfarniad, roedd nifer yn chwyrn eu barn ar y cyfryngau cymdeithasol am y ferch, er nad oedd hi erioed wedi cyhuddo Ched Evans o'i threisio.

Roedd hi'n dweud nad oedd yn cofio be ddigwyddodd y noson honno yn y gwesty yn Rhuddlan.

'Aros gyda fi am byth'

Oherwydd yr ymateb chwyrn hwnnw fe benderfynodd Llinos Dafydd ysgrifennu ar wefan Cymru Fyw ei bod hithau wedi cael ei threisio ugain mlynedd yn ôl.

Mae hi hefyd wedi siarad gyda Manylu am ei phrofiad yn y gorllewin, pan ond yn 14 oed, wrth ddisgwyl am ei thad.

Dywedodd: "Oedd hi'n nos, dwi'm yn cofio faint o'r gloch - tua 10 o'r gloch mae'n siŵr - felly roedd hi'n dywyll yn y maes parcio.

"O'n i'n aros ar ben fy hun a wnaeth dieithryn - rhyw grwt ifanc - ddod o'r tu ôl a fy nhreisio i yn y fan a'r lle.

"Roedd o'n teimlo fel oes ar y pryd, ond dwi'n meddwl mai tua phum munud o weithred oedd e, ond wrth gwrs mae e wedi aros gyda fi am byth mewn ffordd."

Mae tua 100,000 o bobl yn cael eu treisio ym Mhrydain bob blwyddyn.

Dim ond 15,000 o'r rheiny sy'n gwneud cwyn i'r heddlu ac mae Llinos Dafydd yn bryderus y bydd y sylwadau negyddol yn erbyn y ferch yn achos Ched Evans yn atal eraill adrodd y troseddau.

"Dwi wedi cael rhai negeseuon personol ar Twitter gan ferched yn diolch i fi am fy ngeiriau ar blog Cymru Fyw ag un ohonyn nhw wedi teimlo rhyddhad mewn ffordd achos mae hi wedi gallu troi at rywun ar ôl darllen fy ngeiriau i," meddai.

"Ond mae un arall wedi dweud ei bod wedi magu plwc o'r diwedd i fynd at yr awdurdodau ond ar ôl yr holl sploets efo Ched Evans mae hi wedi penderfynu peidio achos ei bod hi'n poeni'r goblygiadau o hynny felly mae'n anodd iawn."

Mae'r cyn-farnwr a'r gwleidydd, yr Arglwydd Elystan-Morgan, weithiodd ar nifer o achosion o dreisio pan yn fargyfreithiwr, yn deall pam bod y niferoedd sy'n gwneud cwyn swyddogol mor isel.

Dywedodd: "Rhowch eich hunain mewn sefyllfa lle mae trais wedi cymryd lle, trais diamheuol.

"Mae'r ferch yna'n mynd i ddweud 'byddai'n well gen i wynebu rhywbeth ar wyneb daear na mynd trwy hyn eto yng ngŵydd y cyhoedd, cael fy holi a 'nghroesholi mewn llys, ail-fyw'r cyfan, pobl falle mewn rhyw ffordd neu'i gilydd yn rhoi pob math o gyhuddiadau yn erbyn fy nghymeriad moesol i ac yn y blaen, ond ar y gorau yn embaras y byddai'n anodd byw gyda fe,' felly mae rhywun â chydymdeimlad aruthrol tuag at y treisiedi."

Manylu, gyda Anna-Marie Robinson ar BBC Radio Cymru, dydd Iau am 12:30, ail-ddarllediad dydd Sul am 16:00 ac hefyd ar gael o 06:00 ddydd Iau ar yr iPlayer.