Peter Hain: Angen trafod gyda'r rheiny 'ar gyrion' IS

Arglwydd Hain

Mae angen trafodaethau gyda'r rheiny ar gyrion y corff sy'n galw ei hun yn Wladwriaeth Islamaidd [IS] er mwyn ynysu'r terfysgwyr yn eu plith, meddai cyn weinidog Gogledd Iwerddon.

Dywedodd yr Arglwydd Hain y byddai'n anodd iawn i gynnal trafodaethau gyda'r terfysgwyr mwyaf eithafol gan nad oes ganddyn nhw unrhyw "amcanion trafodaethau".

Fe wnaeth yr Arglwydd Hain ei sylw mewn darlith ym Mhrifysgol De Cymru yn Nhrefforest.

Dywedodd y Swyddfa Dramor na fyddai'n ystyried trafodaethau gyda grŵp terfysgol "barbaraidd" sydd â'i fryd ar ddinistr.

Fe wnaeth yr Arglwydd Hain - oedd hefyd yn Weinidog Cymru - gymharu'r sefyllfa gyda Gogledd Iwerddon, gan esbonio fod cri'r Wladwriaeth Islamaidd dros ryfela yn atseinio gyda Mwslemiaid Sunni yn Irac yn yr un modd ag yr oedd yr IRA yn y gorffennol wedi derbyn cefnogaeth ddigrybwyll "gan Gatholigion oedd fel arall yn heddychlon".

Ychwanegodd y byddai modd trafod gyda'r rheiny ar gyrion y Wladwriaeth Islamaidd yn hytrach na'r terfysgwyr caletaf yn eu plith.

'Dulliau milwrol'

Wrth siarad â BBC Cymru yn dilyn y ddarlith, dywedodd yr Arglwydd Hain: "Rhaid curo IS mewn dull milwrol neu fe fyddan nhw'n rhedeg yn wyllt. Yr unig ffordd i'w stopio ydi drwy ddulliau milwrol.

"Ond rhaid i ni greu amgylchedd gwleidyddol trwy drafodaethau gwleidyddol, yn enwedig gyda Mwslemiaid Sunni sy'n gweld IS fel gwarchodwr amddiffynnol yn erbyn Mwslemiaid Shia, y Gorllewin, Arlywydd Assad neu reolaeth Shia sectyddol yn Irac.

"Rhaid i ni allu dal pen rheswm a thrafod gyda chyrion IS," meddai'r Arglwydd Hain.

"Fe fydd hi'n anodd trafod gyda'r terfysgwyr caletaf o fewn y grŵp gan nad oes ganddyn nhw amcanion trafodaethau yn yr un ffordd ag yr oedd gan yr IRA ar Ogledd Iwerddon."

Yn ei araith, disgrifiodd yr Arglwydd Hain ei obaith y byddai gwladwriaethau Arabaidd yn "perchnogi" y gwrthdaro yn y Dwyrain Canol.

"Fel arall fe fydd gwladwriaethau'r Gorllewin mewn peryg o leihau bygythiad IS yn erbyn gwladwriaethau Arabaidd, gan leihau cyfrifoldeb y gwladwriaethau hynny i weithredu," meddai.

Ymosodiadau

Fe ganmolodd y DU am ei rhan mewn ymosodiadau o'r awyr ar y Wladwriaeth Islamaidd, ond fe rybuddiodd y byddai defnyddio milwyr troed yn eu herbyn yn gamgymeriad.

Dywedodd llefarydd ar ran y Swyddfa Dramor: "Rydym wedi ein ffieiddio gan greulondeb ag agwedd annynol Daesh [Y Wladwriaeth Islamaidd] yn y Dwyrain Canol a'r argyfwng dyngarol sydd wedi datblygu yno.

"Fe wyddom ein bod yn wynebu grŵp terfysgol barbaraidd sydd â'i fwriad ar ddinistr nid deialog.

"Yn yr amgylchiadau hyn ni fyddai'r llywodraeth yn ystyried cais i drafod gyda chorff o'r math yma."

Ychwanegodd arweinydd y Ceiwdadwyr Cymreig, Andrew RT Davies, bod sylwadau Peter Hain yn "anghyfrifol a naïf".