Galw am wyrdroi toriadau i gyllideb rhwystro llifogydd

Llifogydd Llanelwy yn 2012

Mae Plaid Cymru wedi awgrymu y dylai unrhyw arian ychwanegol y mae Llywodraeth Cymru'n ei gael o Ddatganiad yr Hydref fynd tuag at y gyllideb ar gyfer amddiffynfeydd llifogydd.

Y disgwyl yw y bydd Llywodraeth Cymru yn erbyn "degau o filiynau" yn ychwanegol pan fydd y Canghellor yn San Steffan yn cyhoeddi ei gynlluniau gwario ddydd Mercher.

Bydd Philip Hammond yn rhannu £250m rhwng y llywodraethau datganoledig, a hynny o ganlyniad i gynlluniau i wario £1.3biliwn ar wella ffyrdd yn Lloegr.

Mae gweinidogion ym Mae Caerdydd eisoes wedi cael eu beirniadu am eu bwriad i dorri gwariant ar brosiectau newid hinsawdd o 36% dros y ddwy flynedd nesaf.

Roedd hynny'n cynnwys cynlluniau i leihau'r gwariant ar reoli risg llifogydd a dŵr o £30.4m yn 2016/17, i £17m erbyn 2018/19.

Image copyright Gwasanaeth Tân
Image caption Mae llifogydd wedi effeithio ar sawl ardal yng Nghymru unwaith eto'r wythnos hon

Ar hyn o bryd cyfanswm cyllideb Llywodraeth Cymru ar gyfer 2017/18 fydd £1.4biliwn.

Yn ôl Simon Thomas o Blaid Cymru fe ddylai'r llywodraeth ddefnyddio unrhyw arian ychwanegol, neu bwerau benthyca, i wyrdroi'r toriadau arfaethedig.

"Mae Lesley Griffiths [Ysgrifennydd Amgylchedd] a Mark Drakeford [Ysgrifenydd Cyllid] ill dau wedi dweud, petai adnoddau ychwanegol ar gael, y bydden nhw'n ceisio gwneud yn iawn am y toriad yna," meddai Mr Thomas.

"Pam wnaethon nhw ei dorri yn y lle cyntaf dw i ddim yn gwybod, achos mae'n dangos set o flaenoriaethau od iawn. Rydyn ni'n gweld hynny heddiw yn enwedig."

'Lleihau risg'

Wrth ymateb dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru:

"Ni fyddwn yn gwybod faint yn fwy o gyllid cyfalaf fydd ar gael i Gymru tan ar ô datganiad yr hydref.

"Yn y flwyddyn ariannol bresennol fe fyddwn yn buddsoddi mwy na £54m i reoli risg llifogydd ar draws Cymru gan leihau'r risg i o leiaf 3,500 o gartrefi a busnesau.

"Mae ein cynllun grantiau bychain yn cefnogi gwaith cynnal a chadw hanfodol ac eisoes wedi darparu £4.5m i fwy na 70 o gynlluniau.

"Rydym eisoes yn cynllunio at y dyfodol i reoli llifogydd drwy weithio gydag awdurdodai lleol i ddatblygu rhaglen ddyfeisgar werth £150m o fuddsoddiad cyfalaf i ddechrau yn 2018-19."