Brexit: 'Newid sylfaenol i ddatganoli Cymru'

baneri

Bydd gadael yr Undeb Ewropeaidd yn achosi newid sylweddol i'r setliad datganoli ar gyfer Cymru.

Dyna gasgliad prif ymgynghorydd cyfreithiol Llywodraeth Cymru, wrth iddo ddweud pam y dylai Theresa May ymgynghori ag Aelodau Seneddol cyn cychwyn y broses swyddogol o adael yr Undeb Ewropeaidd.

Ym mis Rhagfyr bydd y Goruchaf Lys yn ystyried apêl i orchymyn sydd yn dweud y dylai'r llywodraeth gael cydsyniad San Steffan cyn dechrau proses swyddogol o adael yr UE.

Yn ôl Cwnsler Cyffredinol Llywodraeth Cymru, Mick Antoniw AC, mae dau brif reswm pam y dylai'r prif weinidog ymgynghori a Thŷ'r Cyffredin a Thŷ'r Arglwyddi.

Image caption Mick Antoniw, Aelod Cynulliad Pontypridd, yw Cwnsler Cyffredinol Llywodraeth Cymru

Yn gyntaf, dywedodd Mr Antoniw: "Mae proses dwy flynedd o adael yr Undeb Ewropeaidd yn newid cymhwysedd y Cynulliad Cenedlaethol a Llywodraeth Cymru mewn ffordd sydd angen cymeradwyaeth Aelodau Seneddol."

Yn ail, mae Cwnsler Cyffredinol yn credu y byddai Llywodraeth y DU yn "osgoi confensiwn" lle nad yw gweinidogion y DU yn creu deddfwriaeth am faterion datganoledig heb gydsyniad y Cynulliad.

Mae dadleuon Llywodraeth Cymru ar gyfer y Goruchaf Lys yn dweud bod "llawer o swyddogaethau datganoledig Llywodraeth Cymru yn deillio o gyfraith yr Undeb Ewropeaidd, ac felly yn cael eu colli pan fydd y DU yn gadael yr UE".

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y DU: "Rydym wedi derbyn dadleuon gan lywodraethau Cymru a'r Alban ac fe fyddwn yn amlinellu ein dadleuon maes o law.

"Ni fyddai yn briodol i ni wneud sylw pellach ar hyn o bryd."