Irfon Williams: Dal yn 'bositif' er i'r canser ledaenu

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Irfon Williams o Fangor yn trafod y dyfodol wedi iddo glywed fod ei ganser wedi lledaenu

Mae dyn o Wynedd wedi dweud ei fod yn "bositif" ac yn edrych ymlaen at y dyfodol er iddo gael gwybod bod canser wedi lledaenu yn ei gorff.

Mae'n dair blynedd i'r mis ers i Irfon Williams, tad i bump o Fangor, gael diagnosis o ganser y coluddyn.

Wedi cyfnod hir o driniaeth yn yr ysbyty, roedd meddygon wedi dweud ei fod yn glir o ganser yn 2015, ond fis diwethaf cafodd newyddion drwg bod tiwmorau wedi dychwelyd.

Yn siarad hefo rhaglen y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru, dywedodd Irfon ei fod yn derbyn na fydd meddygon byth yn cael gwared ar y canser o'i gorff.

'Marw ohono fo 'nai'

"Yn anffodus mae'r canser wedi lledu, i'r ysgyfaint ac i ardal yn fy mol i, y pelvic area ac yn y blaen, felly o ran triniaeth mae'n rhaid i ni ddisgwyl a gweld be' fydd sganiau'n eu dangos yn y flwyddyn newydd.

"Mae'n bosib bo' 'na opsiynau i fi gael rhyw feddyginiaeth i gadw pethau rhag tyfu gormod ac i gadw'r canser rhag datblygu gormod, a cadw fi'n fyw mor hir â phosib.

"Ond y gwir ydi rŵan 'da ni'n ymwybodol nad ydyn nhw'n mynd i gael gwared o'r afiechyd yma, ac yn y diwedd marw ohono fo 'nai."

Image caption Cafodd Irfon (dde) a'i wraig Becky eu holi gan gyflwynydd y Post Cyntaf, Dylan Jones

Er y newyddion drwg, dywedodd ei fod yn edrych ymlaen, ac yn mwynhau ei fywyd.

"Dwi ddim yn bwriadu mynd i 'nunlla ar frys, a dwi'n teimlo'n bositif ac yn iach," meddai.

"A'n ffocws i rŵan ydi cadw'n iach a byw bywyd, a'i fwynhau o a g'neud yn fawr ohono fo bob dydd, pethau bychain a pethau mawr 'da ni wedi cynllunio dros Dolig a'r flwyddyn newydd."

I Becky, mae aros yn bositif yn bwysig er mwyn ei theulu.

"Mae 'di bod yn anodd iawn i ddeud y gwir, ond mae 'na lot o amseroedd hapus dros y tair blynedd," meddai.

"'Da ni'n deulu positif, a dwi'n berson positif, a dwin gweithio'n galed i aros yn bositif ac i edrych ar ôl Irfon i 'neud yn siwr bod Irfon yn cadw'n iach ac yn medru cymryd triniaeth i fyw.

"Mae 'na lot o bethau da a hapus i edrych ymlaen at, a dwi'n trio cadw ffocws ar y pethau da."

'Llais pwysig'

Yn ystod ei frwydr yn erbyn yr afiechyd, daeth Irfon yn ymgyrchydd amlwg, gan sefydlu ymgyrch Hawl i Fyw yn galw am sefydlu cronfa yng Nghymru i dalu am gyffuriau i drin canser.

Soniodd hefyd bod cynlluniau i ddefnyddio arian gafodd ei gasglu fel rhan o'i ymgyrchu - dros £140,000 - ar wasanaethau i gleifion.

Bu'n rhaid i Irfon ei hun symud dros y ffin i Loegr i gael triniaeth, ac ym mis Medi cafodd ei wahodd i fod ar banel i adolygu'r broses o ymgeisio am feddyginiaethau nad yw'r gwasanaeth iechyd wedi eu cymeradwyo.

Ei obaith yw y bydd gwaith y panel yn esmwytho'r broses i gleifion yn y dyfodol.

"Dwi'n meddwl bod fy llais i yn bwysig iawn ar y panel hynny ac erbyn hyn mae 'na ddrafft yn cael ei roi at ei gilydd a 'da ni wedi bod yn ymgynghori efo cleifion a pobl sy'n gweithio yn y maes," meddai.

"'Da ni'n gobeithio y bydd y broses IPFR [y broses o ofyn am gyllid ychwanegol] yn mynd i fod yn llawer tecach ac yn agored i gleifion pan fydd y polisi yn cael ei adolygu."

Gwrandewch ar gyfweliad llawn Irfon ar y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru fore Gwener.

Straeon perthnasol