Cyngor wedi camweinyddu cynilion plentyn mewn gofal

Arian Image copyright Thinkstock

Roedd Cyngor Pen-y-bont ar Ogwr yn esgeulus gyda chynilion plentyn mewn gofal yn ôl ymchwiliad gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.

Yn yr achos cyntaf o'i fath, mae adroddiad Nick Bennett yn datgelu bod yr awdurdod heb fonitro cyfrif cynilo Rob Johnson yn ddigonol.

Yn sgil hynny roedd gan Mr Johnson, sydd bellach yn 18 oed, lai o arian nag y credai yr oedd ganddo hawl iddo.

Daeth ymchwiliad yr Ombwdsmon i'r casgliad bod prosesau'r cyngor ddim yn gyson ac yn cyfateb i gamweinyddu.

Mae'r adroddiad yn dweud bod yr awdurdod wedi methu â chadw cofnodion digonol na chadw llyfr cynilion Mr Johnson ar ddiwedd ei leoliad maethu, ac roedd hyn yn golygu ei bod yn aneglur pam fod ei gynilion mor isel.

Mae'r Ombwdsmon yn gwneud cyfres o argymhellion, gan gynnwys y dylai'r Cyngor wneud taliad o £3,310 i Mr Johnson.

Dywed y cyngor eu bod yn derbyn yr holl argymhellion heblaw am yr un sy'n ymwneud â thalu Rob Johnson am nad ydyn nhw yn credu ei fod wedi "dioddef unrhyw anghyfiawnder neu galedi."

Rob Johnson

Roedd Rob Johnson yn ddyflwydd oed pan gafodd ef a'i frawd eu lleoli gyda gofalwyr maeth.

Fe gyflwynodd gŵyn i'r Ombwdsmon ar ôl i'w leoliad ddod i ben yn 2014, gan ddweud:

  • Nad oedd y Cyngor wedi rheoli ei gynilion yn briodol ac yn unol â'i bolisi;
  • Roedd rhywfaint o'i gynilion wedi cael ei ddefnyddio, heb ymgynghori ag ef, i dalu am dripiau y dylai fod wedi derbyn lwfans arbennig ar eu cyfer;
  • Roedd y cynilion a dderbyniodd ym mis Ionawr 2015 yn sylweddol is nag y dylent fod yn ei farn ef.

Mae'r Ombwdsmon yn dweud bod yr achos yn codi materion pwysig yn gysylltiedig â phlant sy'n derbyn gofal â'u cynilion ar lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol.

Wrth siarad gyda BBC Cymru, dywedodd Mr Bennett:

"Dyma'r tro cyntaf 'dan ni wedi cael achos fel hyn. 'Dan ni yn teimlo bod o'n codi nifer o gwestiynau a dyna pan 'dan ni'n argymell bod o'n bwysig i'r cyngor adlewyrchu ar hyn beth yw eu rôl nhw fel rhiant corfforaethol a hefyd i'r Llywodraeth feddwl am y polisi ar hyn o bryd.

"Os mae hyn yn gallu digwydd ym Mhen-y-bont mae yna bosibilrwydd bod o'n digwydd mewn llefydd eraill hefyd."

Yn ôl yr Ombwdsmon, mae'n "hynod siomedig" bod Mr Johnson yn dal i ddisgwyl am daliad gan y cyngor, gan ddweud bod angen i'r awdurdod adlewyrchu ar safbwynt y plentyn sy'n derbyn y gofal.

"Maen nhw mewn sefyllfa ddifreintiedig a dwi'n gobeithio y byddan nhw'n talu'r arian.

"Os byddan nhw ddim, mae gen i bwerau o dan adran 22 o'r ddeddf, ac mae hynny'n golygu byswn i'n gallu cyhoeddi adroddiad pellach a gyrru hynny i'r Cynulliad. Ond yn y pendraw, rwy'n gobeithio bydd y cyngor yn cytuno."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Nick Bennet yn dweud y dylai'r cyngor ymddiheuro, ac y dylai'r llywodraeth ystyried eu bolisi

Mae Nick Bennett yn pwysleisio nad yw'n beirniadu'r gofalwyr maeth yn ei adroddiad o gwbl, ac mai ymchwiliad i gamau gweithredu'r Cyngor yn unig oedd hwn.

Mae Cyngor Pen-y-bont ar Ogwr yn cydnabod fod eu hymateb, pan wnaeth Mr Johnson ei gŵyn wreiddiol, wedi ymddangos yn "ddiystyriol" o bosib ac maen nhw'n dweud nad dyma oedd y bwriad.

Fe wnaethon nhw ychwanegu nad oes yna bolisi mewn lle ar gyfer cynilion plant mewn gofal ac maen nhw wedi gofyn i'r National Fostering Framework i ystyried sefydlu un.

Maen nhw hefyd yn dweud eu bod yn derbyn yr argymhellion ag eithrio ad-dalu Mr Johnson.

"Rydyn ni yn cymryd ein rôl fel rhiant corfforaethol ar gyfer plant mewn gofal yn ddifrifol iawn ac fe fyddwn ni yn cymryd camau i fynd i'r afael â'r argymhellion eraill sydd wedi eu gwneud gan yr Ombwdsmon."

Dywedodd Llywodraeth Cymru: "Rydyn ni yn ystyried yr argymhellion yn yr adroddiad gan yr Ombwdsmon ac fe fyddwn ni yn ymateb maes o law."