Jade Jones yw Personoliaeth Chwaraeon BBC Cymru 2016

Jade Jones Image copyright Sporting Wales
Image caption Jade Jones yw'r wythfed person i ennill y wobr fwy nag unwaith

Yr ymladdwraig Taekwondo o'r Fflint, Jade Jones yw Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn BBC Cymru 2016.

Fe wnaeth Jones, 23, ennill pleidlais gyhoeddus i olynu'r chwaraewr rygbi, Dan Biggar, oedd yn fuddugol y llynedd.

Cafodd y canlyniadau eu cyhoeddi yng Ngwobrau Chwaraeon Cymru yng Nghaerdydd, ble roedd BBC Cymru a Chwaraeon Cymru yn dathlu llwyddiant timau ac unigolion y wlad dros y flwyddyn ddiwethaf.

Y tîm pêl-droed cenedlaethol wnaeth ennill Tîm y Flwyddyn ac fe wnaeth y rheolwr Chris Coleman dderbyn Gwobr Cydnabyddiaeth Arbennig yn dilyn eu llwyddiant yn Euro 2016.

Fe wnaeth Jones ennill y bleidlais gyhoeddus ar ôl sicrhau ei hail fedal aur Olympaidd yn Rio, gan amddiffyn yr aur enillodd hi yng Ngemau Llundain yn 2012.

Roedd hi hefyd yn fuddugol yn y pwysau -57 cilogram ym Mhencampwriaethau Ewrop eleni i sicrhau blwyddyn gofiadwy.

Image copyright Getty Images
Image caption Jade Jones yn dathlu ennill ei hail fedal aur Olympaidd yn Rio

"Mae hi'n anhygoel ennill," meddai wrth dderbyn y wobr, "yn enwedig gan ei bod hi'n gamp sydd ddim yn cael cymaint â hynny o sylw.

"Roedd cymaint o enwau mawr ac fe gafodd Cymru flwyddyn mor dda, dydw i ddim yn gallu disgrifio'r teimlad."

Y rhestr fer

Y pêl-droediwr Gareth Bale ddaeth yn ail, gyda'r seiclwraig Elinor Barker yn drydydd ar ôl iddi hefyd ennill medal aur yn Rio.

Jones yw'r wythfed person i ennill y wobr fwy nag unwaith, am iddi ennill yn dilyn ei llwyddiant yng Ngemau Llundain hefyd.

Y pump arall oedd ar y rhestr fer oedd Hollie Arnold, Owain Doull, Aled Sion Davies, Hannah Mills a Lee Selby.

Cafodd y rhestr ei ddewis gan banel o arbenigwyr wedi ei gadeirio gan y cyn-athletwr a chwaraewr rygbi rhyngwladol Nigel Walker.

Panel Personoliaeth Chwaraeon BBC Cymru
Nigel Walker (cadeirydd) - Athletwr Olympaidd (110m dros y clwydi) a chwaraewr rygbi rhyngwladol
Y Farwnes Tanni Grey-Thompson - Enillydd 11 o fedalau aur Paralympaidd
Nathan Blake - Chwaraewr pêl-droed rhyngwladol
Christian Malcolm - Athletwr enillodd fedal arian ym Mhencampwriaeth y Byd
Rhian Gibson - Prif Weithredwr Gymnasteg Cymru
Image copyright Getty Images
Image caption Cafodd llwyddiant y tîm pêl-droed cenedlaethol ei ddathlu yn y gwobrau

Fe wnaeth y tîm pêl-droed cenedlaethol gyrraedd un o'r prif bencampwriaethau am y tro cyntaf ers 58 mlynedd eleni, a llwyddodd y garfan i gyrraedd y rownd gynderfynol Euro 2016.

Wedi'u hysbrydoli gan Bale ar y cae, a Coleman oddi ar y cae, fe wnaeth Cymru drechu Slofacia a Rwsia i orffen ar dop eu grŵp.

Aethon nhw ymlaen i guro Gogledd Iwerddon yn rownd yr 16 olaf a Gwlad Belg yn rownd yr wyth olaf cyn cael eu trechu gan Portiwgal.

Enillwyr y gorffennol
2015: Dan Biggar 2014: Geraint Thomas
2013: Leigh Halfpenny 2012: Jade Jones
2011: Chaz Davies 2010: Gareth Bale
2009: Ryan Giggs 2008: Shane Williams
2007: Joe Calzaghe 2006: Joe Calzaghe
Yr holl gyn-enillwyr

Y cyn-chwaraewr rygbi'r gynghrair o Gaerdydd, Billy Boston wnaeth dderbyn y Wobr Cyflawniad Oes.

Ef oedd y chwaraewr du cyntaf i deithio i Awstralia gyda thîm Prydain ac fe sgoriodd fwy na 500 o geisiau mewn gyrfa 18 mlynedd.

Cafodd ei arwyddo gan Wigan yn 1953 ar ôl chwarae llond llaw o gemau rygbi'r undeb i Bontypridd a Chastell-nedd.

Helpodd Prydain i ennill Cwpan y Byd Rygbi'r Gynghrair yn 1960, ac enillodd y Cwpan Her dair gwaith gyda Wigan.

Image copyright Getty Images
Image caption Cafodd Billy Boston ei eni a'i fagu ym Mae Teigr yng Nghaerdydd

Yr hyfforddwr rhwyfo, Robin Williams wnaeth ennill gwobr Hyfforddwr y Flwyddyn.

Ef yw hyfforddwr Helen Glover a Heather Stanning, wnaeth orffen yn gyntaf mewn 39 ras yn olynol eleni, gan ennill medalau aur yn y Gemau Olympaidd a Phencampwriaethau Ewrop a'r Byd.

Dathlu llwyddiant yr ifanc

Fe aeth gwobr goffa Carwyn James am ddynes ifanc ym myd y campau i ymladdwraig Taekwondo arall, Lauren Williams.

Roedd y ferch 17 oed yn fuddugol ym Mhencampwriaethau Ewrop a Phencampwriaethau Ieuenctid y Byd eleni.

Aeth y wobr am ddyn ifanc ym myd y campau i'r athletwr Jake Heyward, 17, oedd yn fuddugol yn y 1500m ym Mhencampwriaethau Ieuenctid Ewrop yn Georgia ym mis Gorffennaf.

Image copyright Sporting Wales
Image caption Jake Heyward a Lauren Williams yn derbyn eu gwobrau gan Elinor Barker a Christian Malcolm

Enillwyr eraill:

  • Gwirfoddolwr y Flwyddyn - Chris Landon, seiclo, Caerdydd
  • Gwirfoddolwr Ifanc y Flwyddyn - Joseph Jones, aml-gamp, Conwy
  • Hyfforddwr Cymunedol y Flwyddyn - Paul Crapper, seiclo, Sir Fynwy
  • Hyfforddwr Ifanc y Flwyddyn - Daniel Johnsey, nofio, Sir Fynwy
  • Hyfforddwr Anabledd y Flwyddyn - Deb Bashford, pêl-fasged cadair olwyn, Gwynedd
Image caption Roedd Vicki Randall eisoes wedi ennill gwobr Arwr Tawel BBC Cymru

Roedd gwobr Arwr Tawel BBC Cymru eisoes wedi ei rhoi i'r hyfforddwraig pêl-rwyd a phêl-droed, Vicki Randall o Gwmbrân, fydd yn symud ymlaen i gynrychioli Cymru yng ngwobrau Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn y DU yn Birmingham ar 18 Rhagfyr.

Bydd adolygiad o'r flwyddyn ym myd y campau'n cael ei ddarlledu ar BBC Cymru dros gyfnod y Nadolig a'r Flwyddyn Newydd.

Does dim cysylltiad rhwng y digwyddiad yma a gwobrau Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn y DU, ac i Gymru yn unig y mae'r wobr yn berthnasol.