Disgwyl canlyniadau disgyblion Cymru ym mhrofion PISA

Profion

Fe fydd perfformiad disgyblion Cymru ym mhrofion addysg rhyngwladol PISA yn cael eu datgelu yn hwyrach.

Fe wnaeth pobol ifanc 15 oed mewn dros 70 o wledydd sefyll y profion sy'n asesu sgiliau mathemateg, darllen a gwyddoniaeth.

Dangosodd y profion diwethaf, dair blynedd yn ôl, bod canlyniadau Cymru yn waeth nag unrhyw ran arall o'r Deyrnas Unedig.

Mae'r Ysgrifennydd Addysg, Kirsty Williams, eisoes wedi rhybuddio y bydd newidiadau i'r drefn addysg yn cymryd amser i ddwyn ffrwyth.

System addysg Shanghai yn China oedd ar y brig yn y profion diwethaf sy'n cael eu cynnal gan gorff yr OECD.

Diwygiadau yng Nghymru

Mae croesdoriad o ysgolion o fewn pob gwlad neu ranbarth yn cael eu dewis ar gyfer y profion a tua 30 o ddisgyblion bob ysgol yn gwneud y prawf flwyddyn cyn i'r canlyniadau gael eu cyhoeddi.

Mae'r profion yn cael eu gweld gan nifer o lywodraethau fel mesur pwysig o berfformiad systemau ysgolion.

Yn 2010, dywedodd Gweinidog Addysg Cymru ar y pryd bod y canlyniadau'n dangos bod y drefn addysg yn methu.

Fe arweiniodd y canlyniadau yna at gyflwyno cyfres o ddiwygiadau i ysgolion.

Mae Leighton Andrews bellach yn Athro yn Ysgol Fusnes Prifysgol Caerdydd ac mae'n ffyddiog bod y newidiadau gafodd eu cyflwyno bryd hynny yn mynd â'r system i'r cyfeiriad cywir.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Barn Adam Gravell, pennaeth cynorthwyol ar brofion PISA

Dywedodd: "Dyw Pisa ddim yn berffaith - fel unrhyw system ar gyfer cymharu gwledydd.

"Ond mae'n profi'r math o sgiliau rydyn ni eisiau i bobol ifanc gael yn y dyfodol. Felly mae'n bwysig bod ein rhaglenni addysg ehangach yn adlewyrchu hynny."

Ond yn Ysgol Cwm Rhymni, mae 'na amheuon am werth y profion.

Yn ôl y Pennaeth Cynorthwyol, Adam Gravell, mae sgiliau PISA yn bwysig, ond mae'r profion yn tynnu sylw oddi ar waith craidd yr ysgol.

"'Dyn ni fel ysgol ddim yn cael unrhyw adborth defnyddiol a 'dyw'r disgyblion ddim 'hwaith a felly yn hynny o beth 'dyw'r prawf yna byth yn mynd i fod yn bwysig iawn i ni," meddai.

Mae un arall o athrawon yr ysgol wedi cael profiad o weld sut mae ysgolion China yn gweithio.

Image caption Yn ôl Lisa Williams mi oedd yna bwysau ar y disgyblion yn China i berfformio yn dda

Dywedodd Lisa Williams bod safon y wers mathemateg welodd hi yn "anhygoel" ac yn "cyfateb gyda mathemateg prifysgol fan hyn".

Ond gwelodd dystiolaeth o bwysau mawr ar y plant.

"Roedd pawb yn gwybod bod PISA yn bwysig er mwyn i China a dinasoedd mawr China edrych yn wych yn y byd cystadleuol.

"Ac roedd y disgyblion i gyd, yn lle gwneud pethau creadigol mewn gwersi, yn cael eu dysgu i basio'r prawf fel petai."

Mae Llywodraeth Cymru wedi gosod targed o sgôr PISA o 500 erbyn 2021.

Yn 2013, sgôr Cymru ar gyfartaledd oedd 468 ar gyfer mathemateg, 480 am ddarllen a 491 ar gyfer gwyddoniaeth.