Pryder am achosion cynyddol o blant yn hunan-niweidio

Merch ar risiau

Mae o leiaf 3,000 o blant yng Nghymru wedi cael triniaeth ysbyty yn ystod y tair blynedd diwethaf ar ôl hunan-niweidio, yn ôl ffigyrau gan yr NSPCC.

Mae ystadegau gan fyrddau iechyd wnaeth roi gwybodaeth ar gyfer ymchwil yr elusen yn dangos fod o leiaf 1,193 o blant a phobl ifanc yng Nghymru wedi cael triniaeth ar ôl niweidio ei hunain y llynedd.

Mae hynny yn gynnydd o bron i 350, neu 41%, yn y tair blynedd diwethaf.

Mae'r NSPCC yn disgrifio'r ffigyrau fel rhai "pryderus".

'Nifer frawychus'

Fe gafodd y ffigyrau eu casglu ar ôl cais o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth i'r holl fyrddau iechyd yng Nghymru sydd ag adrannau brys mewn ysbytai.

Yn ôl yr elusen maen nhw'n dangos bod "nifer cynyddol" o welyau mewn ysbytai yn cael eu llenwi gan blant sydd wedi cymryd camau "eithafol" i geisio lleddfu poen emosiynol.

Cafodd cyfanswm o 3,086 o blant a phobl ifanc driniaeth am hunan-niweidio rhwng 2013/14 a 2015/16 o fewn byrddau iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, Hywel Dda, Cwm Taf ac Abertawe Bro Morgannwg.

Ni wnaeth byrddau iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro nac Aneirun Bevan ddarparu gwybodaeth, a does gan fwrdd iechyd Powys ddim adrannau damweiniau ac argyfwng.

Yn 2013/14 cafodd 845 o bobl ifanc o dan 18 oed driniaeth. Yn y flwyddyn ganlynol roedd y ffigwr yn 1,048, ac yn 2015/16 roedd 1,193 wedi cael triniaeth.

Dywedodd pennaeth yr NSPCC yng Nghymru, Des Mannion: "Mae nifer frawychus o blant a phobl ifanc yng Nghymru yn hunan-niweidio fel ffordd o ddelio gyda theimladau, tensiynau neu ofid yn eu bywydau."

Yn ôl Mr Mannion fe ddylai gwybod bod gwelyau ysbytai yn llawn o blant a phobl ifanc sy'n galw am gymorth fod yn rhybudd i'r rhai sy'n poeni am les y genhedlaeth iau.

"Mae'n hanfodol ein bod yn wynebu'r ffaith bod nifer cynyddol yn cael trafferth ymdopi gyda phwysau a gofynion bywyd modern, i'r fath raddau eu bod yn gwneud niwed mawr i'w hunain," meddai.


Fe ddywedodd un ferch 14 oed wrth gwnselwyr: "Yn ddiweddar, rwyf wedi colli rhai pobl yr oeddwn i'n agos iawn atyn nhw.

"Pan ddechreuais i hunan-niweidio, roedd hynny i weld yn cuddio'r boen emosiynol roeddwn i'n ei deimlo, hyd yn oed os oedd o ddim ond yn helpu am gyfnod byr."

"Pan dwi'n cael yr ysfa i niweidio, rwy'n methu stopio nes ei fod wedi ei wneud; fel arall rwy'n mynd yn ofidus a blin."

"Unwaith neu ddwy, rwyf wedi mynd yn rhy bell ac wedi gorfod mynd i'r ysbyty."


'Lefel epidemig'

Ar draws Cymru a Lloegr, cafodd bron i 19,000 o blant a phobl ifanc driniaeth ysbyty ar ôl niweidio eu hunain y llynedd, sy'n gynnydd o bron i 2,400 (14%) yn y tair blynedd diwethaf.

Mae'r ymchwil yn cyd-fynd â ffigyrau gan Childline, wnaeth ddarparu 18,471 o sesiynau cwnsela ynglŷn â hunan-niweidio y llynedd - 1,366 o'r rheiny yng Nghymru. Mae hynny'n golygu mai dyma un o'r rhesymau mwyaf cyffredin gan blant a phobl ifanc dros alw am gymorth gan wasanaethau'r NSPCC.

Dywedodd Llywydd Childline, y Fonesig Esther Rantzen: "Mae'n achos pryder mawr bod cymaint o blant a phobl ifanc yn gorfod mynd i'r ysbyty oherwydd eu bod yn anafu eu hunain mor ddifrifol. Mae hunan-niweidio wedi cyrraedd lefel epidemig o fewn pobl ifanc, ac yn Childline rydym yn clywed amdanyn nhw bob dydd."