Cytundebau staff cwmni ailgylchu Amgen Cymru yn 'hurt'

Amgen Cymru site at Bryn Pica, near Aberdare

Mae pryderon newydd wedi cael eu codi am arferion cyflogaeth cwmni ailgylchu o Aberdâr sydd dan berchnogaeth y cyngor sir.

Yn ôl undeb GMB mae gweithwyr asiantaeth yn Amgen Cymru, cwmni rheoli gwastraff sy'n cael ei redeg hyd braich oddi wrth Gyngor Sir Rhondda Cynon Taf, wedi cael gorchymyn i arwyddo cytundebau "hurt".

Mae'r undeb hefyd yn honni bod asiantaeth Smart Solutions Ltd wedi talu staff llai na'r isafswm cyflog, gan alw ar y cwmni i golli eu cytundeb.

Mae Smart Solutions Ltd wedi gwadu torri unrhyw reolau.

Mae BBC Cymru wedi gweld tystiolaeth bod staff wedi cael gorchymyn i arwyddo gwahanol gytundebau gwaith gyda sawl cwmni gwahanol dros y 12 mis diwethaf.

Roedd un neges i weithiwr yn dweud wrtho bod "angen" iddo arwyddo neu "fyddai dim cytundeb gwaith iddo".

Dywedodd trefnydd rhanbarthol GMB, Gareth Morgans ei fod yn teimlo bod y cwmni wedi gweithredu y tu hwnt i bolisi caffael moesegol y cyngor.

Maen nhw'n dweud y dylai gweithwyr fod yn rhydd i ddewis gwaith, y dylai cyflogau gyfateb â gofynion cyfreithiol cenedlaethol, ac na ddylai cytundebau achlysurol gael eu defnyddio mewn ffordd sy'n cymryd mantais neu yn lleihau ymrwymiadau cyflogwyr.

'Problemau o hyd'

Dywedodd Mr Morgans bod staff wedi derbyn slipiau cyflog oedd yn cynnwys ffioedd gweinyddol, a hynny yn gostwng eu cyflog i lai na'r isafswm cenedlaethol.

Er bod y cyngor wedi ymateb i'w gais i gael Smart Solutions i gyflogi pobl yn uniongyrchol yn hytrach na thrwy gwmnïau eraill, meddai, roedd problemau o hyd â'r cytundebau diweddaraf y bu'n rhaid i staff arwyddo.

Honnodd un aelod o'r undeb bod y cwmni wedi dweud wrtho, pe na bai'n arwyddo a dychwelyd y cytundeb erbyn ddydd Gwener, na fyddai'n derbyn unrhyw gyflog am yr wythnos honno.

"Mae cymalau yn y cytundeb, fel symudedd, oedd yn dweud bod fy aelod yn newid o fod ag un lleoliad gwaith i allu cael ei osod unrhyw le yn y DU," meddai Mr Morgans.

"Mae'n rhaid iddo hefyd fod ar gael ar unrhyw adeg sydd, dwi'n siŵr fyddech chi'n cytuno, yn hurt - mae'n rhaid i mi ofyn beth sy'n rhaid i gwmni wneud i golli eu cytundeb?"

'Heb dorri rheolau'

Dywedodd yr asiantaeth mewn cyfres o ddatganiadau: "Mae Smart Solutions yn cymryd ei chyfrifoldeb dros les ei gweithwyr o ddifrif, ac rydyn ni wastad wedi ateb ein hymrwymiadau fel cyflogwr, gan gynnwys talu o leiaf yr isafswm cyflog cenedlaethol i'n holl weithwyr.

"Yn dilyn trafodaethau diweddar ag Amgen a chyngor RCT, rydyn ni wedi cytuno y bydd Smart Solutions yn prosesu'r rhestr gyflogi ar gyfer yr holl weithwyr am weddill y cytundeb.

"Mae gweithwyr wedi eu hysbysu o'r newid ac wedi cael sicrwydd nad yw manylion eu dyletswyddau gwaith, amodau cyflogaeth a gwasanaeth parhaol wedi eu heffeithio."

Ychwanegodd yr asiantaeth na fyddai ffioedd gweinyddu wedi torri unrhyw reolau gan y byddai'n rhaid i weithwyr fod wedi rhoi caniatâd ysgrifenedig, ond nad oedd y ffioedd hynny wedi cael eu codi ers 6 Ebrill 2016.

Dywedodd llefarydd ar ran y cyngor: "Fe gytunwyd y byddai Smart Solutions a'r cyngor yn gweithio'n llawer agosach yn y dyfodol, ac mae trefniadau yn eu lle i gynnwys undeb GMB yn nhrefniadau gwaith y dyfodol ar y safle."

Dywedodd y cyngor eu bod "wedi derbyn sicrwydd" ac mae'r BBC ar ddeall y byddan nhw'n cyfarfod â'r undeb eto'r wythnos nesaf.