'Ysbryd milain Harri'r VIII' ym Mesur Cymru, medd ustus

Mesur Cymru

Mae cyn Arglwydd Brif Ustus wedi beirniadu'r grymoedd ym Mesur Cymru fyddai'n caniatáu i weinidogion San Steffan wyrdroi cyfreithiau a luniwyd gan y Cynulliad Cenedlaethol, a hynny heb ymgynghoriad.

Dywedodd yr Arglwydd Judge, prif farnwr Cymru a Lloegr rhwng 2008 a 2013 sydd bellach yn aelod annibynnol o Dŷ'r Arglwyddi, fod y mesurau "yn sarhad ar y broses ddemocrataidd".

Wrth siarad mewn dadl ar y mater yn Nhŷ'r Arglwyddi, dywedodd y byddai angen cydsyniad seneddol i unrhyw newid i ddeddfwriaeth sylfaenol yn San Steffan, ond does gan y Cynulliad Cenedlaethol ddim mo'r un amddiffyniad.

Oherwydd hynny, fe allai'r Ysgrifennydd Gwladol gael gwared â chyfreithiau a wnaed yng Nghymru heb unrhyw ymgynghoriad.

Cafodd ei sylwadau eu cefnogi gan yr Arglwydd Wigley o Blaid Cymru, a ddisgrifiodd y mesurau fel rhai annemocrataidd, a dywedodd y Farwnes Morgan y dylid gwrando ar sylwadau'r cyn Arglwydd Brif Ustus.

'Gwyriad Cyfansoddiadol'

Dywedodd yr Arglwydd Judge: "Mae'r ddarpariaeth, yn syml, yn wyriad cyfansoddiadol.

"Dyma ysbryd milain Harri'r VIII yn crwydro drwy gymoedd Cymru."

Wrth ymateb, dywedodd gweinidog Swyddfa Cymru, yr Arglwydd Bourne o Aberystwyth y byddai unrhyw gam i ddefnyddio'r grym yn ymwneud â deddfwriaeth yng Nghymru "yn cael ei drafod gan swyddogion ym mhell cyn i'r rheoliadau gael eu gosod".

Ceisiodd dawelu meddyliau arglwyddi drwy ddweud y byddai yna rywfaint o "gryfhau sefydliadol" wrth ddefnyddio'r rheoliadau ar lefel y Cynulliad Cenedlaethol.