Prifddinas-Ranbarth Caerdydd: Angen 'cysylltiadau gwell'

Cardiff city centre

Mae angen i Brifddinas-Ranbarth Caerdydd gael cysylltiadau gwell a bod yn fwy dibynnol ar ei hun os yw am lwyddo, yn ôl arbenigwyr.

Mae'r Comisiwn Twf a Chystadleuaeth wedi cyhoeddi adroddiad sy'n argymell buddsoddi mewn addysg, swyddi a datblygiad economaidd er mwyn i'r cynllun fod yn "ffyniannus, cynhwysol a chynaliadwy".

Yr Athro Greg Clark sydd wedi bod yn arwain y grŵp, sydd wedi bod yn derbyn tystiolaeth ers mis Medi.

Yn rhan o'r buddsoddiad o £1.2bn, mae £734m i sefydlu Metro newydd, fyddai'n golygu trydaneiddio llinellau'r cymoedd ac yn cynyddu cyflymder bysiau.

Image caption Mae'r Athro Greg Clark wedi gwneud nifer o argymhellion ar gyfer y Prifddinas-Ranbarth

Er mwyn llwyddo, mae'r comisiwn yn dweud bod angen strategaeth economaidd hirdymor i fuddsoddi mewn addysg, annog twf swyddi ar draws lefelau gwahanol o gyflogau, a chefnogi buddsoddiad cyhoeddus a phreifat mewn isadeiledd.

Mae'r comisiwn hefyd yn argymell:

  • Annog cynlluniau i adeiladu tai;
  • Gwella canol trefi a dinasoedd;
  • Cefnogi sectorau a chwmnïau newydd.

Mae 10 o awdurdodau lleol yn y de-ddwyrain yn rhan o'r Fargen Ddinesig, gyda'r nod o sicrhau £4bn o arian o'r sector breifat a chreu 25,000 o swyddi newydd, gan gynnwys buddsoddi i sefydlu Metro newydd.

Dywedodd yr Athro Clark, sydd wedi cynghori cynlluniau mewn dinasoedd dros y byd: "Ein hasesiad yw bod Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn gallu bod yn fwy ffyniannus, yn fwy cynhwysol a mwy cynaliadwy."

Ychwanegodd: "Ond mae'r comisiwn yn adnabod y gall hynny ond gael ei gyflawni os yw'r rhanbarth yn gwella cysylltiadau ac yn fwy dibynnol ar ei hun."

Dywedodd hefyd bod angen buddsoddi mewn "newid dulliau teithio", sicrhau "defnydd newydd i dir" a gwella ansawdd bywyd i bobl ar bob lefel o incwm.

Image copyright Nick Treharne
Image caption Sophie Howe yw Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru

Yr amgylchedd

Pwyslais arall oedd gan Gomisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru, Sophie Howe. Wrth ymateb dywedodd:

"Byddai methu rhoi carbon isel fel un o gonglfeini'r cytundeb Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn anghyfrifol yn amgylcheddol ac yn economaidd.

"Nid yn unig y dylai dyheadau'r cytundeb fod ag economai carbon isel wrth ei galon, ond rhaid iddo ddangos ei fod yn gweithio i bawb, ei fod yn taclo tlodi parhaus, iechyd gwael a chyfleoedd bywydau gwael ymhob rhan o'r rhanbarth yn hytrach na chanolbwyntio ar isadeiledd newydd sgleiniog i ganol trefi a'r ddinas.

"Mae'r cytundeb Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn cynnig cyfle unigryw i'r deg awdurdod lleol weithio gyda'i gilydd am les tymor hir cenedlaethau'r dyfodol."

Straeon perthnasol