Uned ymchwil meddygol yn dathlu degawd o dreialon

henoed Image copyright Canolfan Ymchwil Treialon

Eleni bu'r Ganolfan Ymchwil Treialon ym Mhrifysgol Caerdydd yn dathlu 10 mlynedd ers ei sefydlu. I nodi'r garreg filltir mae'r Athro Kerry Hood - cyfarwyddwr y ganolfan - wedi ysgrifennu blog i Cymru Fyw yn sôn am waith yr uned a'i gobeithion ar gyfer y ddegawd nesaf.

Yn 2005 fe ges i a'm cydweithiwr, Mike Robling, y syniad o ddatblygu uned fyddai'n gallu ymdopi gyda gwaith ymchwil mawr a chymhleth fyddai'n profi ffyrdd newydd o ofalu am gleifion.

Wedyn, yn 2006 fe gefnogodd Llywodraeth Cymru y syniad o agor yr uned o fewn Prifysgol Caerdydd, ac o fewn 10 mlynedd mae wedi tyfu, ac mae bellach yn cyflogi 65 o staff, pob un yn brofiadol ac wedi eu hymrwymo i waith ymchwil, gan ddenu arian allanol o bwys i Gymru o ar draws y DU a'r Undeb Ewropeaidd.

Image copyright Canolfan Ymchwil Treialon
Image caption Yr Athro Kerry Hood

Oherwydd gwaith treialon uned Felindre ym maes cancer, ein gwaith ni fyddai ymwneud gyda phob salwch arall. Fe welon ni hyn fel cyfle i wneud gwaith ymchwil manwl, eang i sawl afiechyd a rhan o'r boblogaeth.

Rwy'n frwd iawn o blaid rhoi'r cyfle i bawb i gael gofal sydd wedi ei seilio ar dystiolaeth, ac o'r herwydd fe aethom ati i gynllunio a delifro gwaith ymchwil mewn meysydd oedd yn cael eu hystyried yn rhy heriol i unedau erail. Mae hyn yn cynnwys gweithio gyda phobl gydag anableddau dysgu, plant, a dementia, ar draws pob math o leoliadau gan gynnwys carchardai, ysgolion, cartrefi gofal a meddygfeydd.

Lleihau triniaethau antibiotig

Un o'n llwyddiannau yn ystod y blynyddoedd diwethaf yw gwella'r ffordd o gyfathrebu â chleifion pan fydd gan eu plant haint, drwy gynhyrchu llyfryn i feddygon teulu i'w ddefnyddio. Mae'r meddygon yn ceisio helpu rhieni i ddeall mwy am heintiau, gan gynnwys pa mor hir fydd hi cyn iddyn nhw wella, a pha symptomau i sylwi arnyn nhw.

Mae'r gwaith yma wedi lleihau triniaethau antibiotig diangen yn y gwasanaeth iechyd, ac mae'n gynllun sydd wedi cael ei ddefnyddio ar draws yr NHS, ac mewn gwledydd eraill.

Image copyright Canolfan Ymchwil Treialon

Yn ogystal â hynny, rydym wedi gweithio gydag ymchwilwyr ar draws Ewrop i edrych ar ddeiagnosis a rheoli heintiau. Mae hyn wedi arwain at well dealltwriaeth am natur heintiau, a chynnig cyfleon i ni yma yng Nghymru i edrych ac ystyried sut mae gwledydd eraill yn gwneud yn y maes.

Rydym ni ar hyn o bryd yn asesu prawf o'r enw Flexicult - sy'n gallu helpu diagnosis a rheolaeth heintiau ar y bledren mewn menywod. Mae'n brawf sy'n gyffredin iawn yn Nenmarc, ond heb ei ddefnyddio unman arall, ac rydym ni'n cael cyfle i'w brofi yng Nghymru.

Iechyd meddwl

Mae iechyd meddwl wedi bod yn faes pwysig i ni, ac mae ganddon ni bartneriaeth gref gyda'r Ganolfan Genedlaethol ar gyfer Iechyd Meddwl.

Rydym ni wedi cyflawni gwaith ymchwil ar hunan-reolaeth ar gyer sawl cyflwr gan gynnwys bipolar a thymer mewn pobl sydd ag anableddau dysgu.

Ar hyn o bryd rydym ni'n asesu yr hyn sy'n cael ei alw yn braintraining gan ddefnyddio delweddau i helpu pobl gyda sawl cyflwr i feddwl yn wahanol.

Image copyright Google
Image caption Mae'r ganolfan wedi ei lleoli ar gampws Prifysgol Caerdydd yn y Mynydd Bychan

Wrth edrych 'nôl ar y 10 mlynedd cyntaf, mae lot wedi ei wneud yn nhermau ymchwil er mwyn cyflwyno triniaethau newydd ac arloesol a dewisiadau o ran rheoli cyflyrau i filoedd o gleifion.

Y llynedd gwelwyd un o'r datblygiadau mwyaf cyffrous, sef uno gyda Uned Treialon Canser Cymru. Mae'n gyfle gwych i gydweithio.

Dwi'n siwr y bydd y 10 mlynedd nesaf yn parhau i weld ymchwil sy'n gwella bywydau cleifion a'r cyhoedd yn gyffredinol.

Bydd y ddwy uned yn datblygu triniaethau newydd a ffyrdd gwahanol o weithio yng Nghymru, yn ogystal â mabwysiadu syniadau o wledydd eraill ar draws y byd i weld a ydyn nhw'n gweithio i gleifion yng Nghymru.