Ffoi o Aleppo i Fangor: Stori Walid Kodour

Walid
Image caption Mae Walid yn byw ym Mangor ers bron i ddwy flynedd

Yn dilyn y newyddion fod dinas Aleppo yn Syria bellach yn ôl dan reolaeth llywodraeth Assad mae un ffoadur yn falch ei fod wedi gadael.

"Roedd rhaid i mi adael Aleppo. Doedd o ddim yn lle diogel i fagu teulu. Allai fyth fynd nôl, tydi fy nghartref ddim yn bodoli mwyach."

Mae hi bron yn ddwy flynedd ers i Walid Kodour a'i dri o blant adael ardal Salah ad-Deen yn Aleppo ac ymgartrefu ym Mangor.

Mae Walid yn ystyried ei hun yn lwcus iawn i gael cartref yng Nghymru ond yn teimlo'n rhwystredig nad ydy o'n gallu dod o hyd i waith.

"Dwi'n beiriannydd sifil wrth fy ngwaith ond yn ei chael hi'n anodd iawn ffeindio gwaith yma yng Nghymru gan fod y cymwysterau yma'n wahanol.

"Y cyfan dwi eisiau ei wneud ydi gweithio," meddai.

Wrth i'r sefyllfa yn Aleppo waethygu mae Walid yn edrych ar y newyddion yn ddyddiol ac yn pryderu am ddiogelwch ei deulu sydd dal yn byw yn y ddinas.

Mae'n cofio Aleppo fel dinas hyfryd cyn i'r rhyfel ddechrau yno bedair blynedd yn ôl.

Ar y pryd roedd Aleppo, y ddinas fwyaf yn Syria, gyda phoblogaeth o dros ddwy filiwn.

Image caption Aleppo cyn y rhyfel yn 2008

Roedd hefyd yn ganolbwynt diwydiant a chyllid y wlad gydag adeiladau hanesyddol yn dyddio nôl i'r 13eg ganrif.

"Mae'n dorcalonnus gweld yr adeiladau hanesyddol wedi ei dinistrio. Pan ddechreuodd y rhyfel yn y lle cyntaf doeddwn byth yn meddwl ar y pryd y bysai hi'n datblygu i fod mor ddrwg â hyn.

"Roedd y sefyllfa yn gwaethygu yn Aleppo a'r brwydro yn mynd yn fwy ffyrnig.

"Roedd cymaint o ferched yn dioddef ymosodiadau rhyw, roedd yn rhaid i fy ngwraig ddianc.

"Roedd y militia yn dod fewn i'ch cartref ac yn chwilio am unrhyw esgus i'ch arestio.

"Fe gafodd nifer o fy ffrindiau eu arestio am ddim byd. Dwi erioed wedi gweld na chlywed ganddyn nhw wedyn," meddai Walid.

Smyglo i Brydain

Wrth i'r sefyllfa waethygu roedd rhaid i Walid a'i deulu adael eu cartref a'u heiddo a symud yn nes at ffin Syria a Thwrci.

Dyma pryd wnaethon nhw benderfynu y dylai gwraig Walid, Rania fynd i ffwrdd.

Roedd y teulu yn gwybod bod yna bosibilrwydd na fyddai hi'n eu gweld nhw eto.

"Roedd rhaid iddi adael fi a'r plant ar ôl heb wybod os oeddem am lwyddo i'w dilyn allan o Syria.

Image caption Mae'r rhyfel wedi gadael ei ôl ar Aleppo

"Roedd rhaid i ni werthu popeth oedd gennym ni gan gynnwys aur er mwyn ei smyglo draw i'r Deyrnas Unedig."

Ar ôl cyrraedd Prydain fe symudodd yn gyntaf i Leeds.

Fe lwyddodd wedyn i sicrhau lloches ym Mangor gyda ffrindiau o'r gymuned Fwslimaidd.

Roedd hi'n cysylltu'n ddyddiol gyda Walid a'r plant yn ei dagrau.

Fe ddywedodd Rania: "Dyna oedd y peth anoddaf un ar y pryd, bod mewn gwlad ddieithr ar fy mhen fy hun a methu gweld fy ngŵr na fy mhlant. Roeddwn yn dioddef o iselder a phoendod meddwl ofnadwy."

Gyda'r sefyllfa yn Syria yn gwaethygu fe benderfynodd Walid groesi'r ffin i Dwrci ar ôl derbyn cais gan ei wraig i ymuno gyda hi ym Mhrydain.

Yno buodd Walid wedyn mewn gwersyll heb addysg, heb drydan, heb lawer o fwyd na gofal iechyd.

"Roedd y gwersyll yn ofnadwy," meddai.

"Roedd yr amgylchiadau yn anodd iawn, roedd hi'n oer yn yr eira, doedd na ddim ysgol i'r plant a dim math o ysbyty na gofal iechyd."

Image copyright Getty Images
Image caption Roedd yn rhaid i Walid aros mewn gwersyll ar y ffin rhwng Syria a Thwrci am gyfnod

Ar ôl dau gais aflwyddiannus gyda llysgenhadaeth Prydain yn Nhwrci a bron i flwyddyn o frwydro, fe lwyddodd Walid ar y drydedd tro i gael Visa i ymuno gyda'i wraig ym Mangor.

"Roedd hi'n rhyddhad cael gadael Syria. Dwi bellach yn byw a'r stad Maesgeirchen ar gyrion Bangor.

"Mae fy rhieni sydd bellach yn ei 80au dal yn Aleppo gyda dau o fy mrodyr sydd yn gweithio yno fel doctoriaid."

Mae Walid a'i deulu bellach wedi setlo ym Mangor.

Mae tri o'i blant yn mynychu ysgol leol ym Mangor a'r flwyddyn yma fe anwyd pedwerydd plentyn Walid yn Ysbyty Gwynedd Bangor.

"Dwi'n derbyn budd-daliadau gan Lywodraeth Cymru ond hoffwn beidio gorfod gwneud cais am help ariannol. Dwi eisiau gweithio a sefyll ar fy nhraed fy hun.

"Mae'n rhwystredig iawn i mi ar y funud. Dwi methu'n glir a dod o hyd i unrhyw un sydd yn fodlon rhoi cyfle i mi yn y maes peirianneg.

Parti Nadolig

"Dwi'n fodlon cael fy hyfforddi eto am ddim, dwi ond eisiau gweithio er mwyn cynnal fy nheulu."

Er bod Walid yn aelod o'r gymuned Fwslimaidd ym Mangor ac yn mynychu'r mosg yn aml mae o dal yn bwriadu dathlu'r Nadolig.

"Mi fydda'i a'r teulu yn dathlu'r Nadolig ond nid i'r un graddau wrth gwrs.

"Mi fyddwn yn cael darn bach o gacen ac yn rhannu anrhegion bychain gyda chriw o ffrindiau ac yn ymuno yn hwyl y Nadolig.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae cynghorau Cymru i gyd wedi dweud y byddan nhw'n derbyn ffoaduriaid o Syria erbyn diwedd y flwyddyn

"Mae pobl Bangor wedi bod yn arbennig o dda yn ein croesawu yma. Dwi a'r teulu yn hapus iawn yma.

"Mae fy mhlant yn mwynhau yn yr ysgol ac yn gallu siarad mymryn o Gymraeg hefyd.

"Dwi ddim yn gwybod beth fydd yn digwydd i mi yn 2017 ond dwi'n benderfynol o ddod o hyd i waith.

"O ran Aleppo, dwi wirioneddol yn poeni am ddiogelwch fy nheulu a fy ffrindiau.

"Dwi ddim yn credu af i byth yn ôl."