Thatcher: Mwy o arian i helpu dioddefwyr llifogydd 1990

Llifogydd 1990
Image caption Fe gafodd 2,000 o bobl eu heffeithio gan lifoydd gogledd Cymru yn 1990

Mae dogfennau sydd newydd eu cyhoeddi yn dangos fod Margaret Thatcher wedi codi cwestiwn a ddylai rhagor o arian gael ei roi i filoedd o bobl a gafodd eu heffeithio gan lifogydd ar hyd arfordir gogledd Cymru yn 1990.

Mae cofnodion o gyfarfod cabinet y pryd yn dangos fod y cyn brif weinidog wedi gofyn a oedd £50,000 gan y Swyddfa Gymreig yn ddigonol.

Fe gafodd dros £1m o bunnau ei godi yn ddiweddarach gan apêl genedlaethol.

Bu'n rhaid i tua 2,000 o bobl adael eu cartrefi ar ôl i'r amddiffynfeydd a hyd arfordir y gogledd fethu a rhwystro llanw uchel.

Ardaloedd Tywyn a Bae Cinmel yn sir Conwy ddioddefodd waethaf.

Gofynnodd Mrs Thatcher i Peter Walker, Ysgrifennydd Cymru ar y pryd, a oedd £50,000 o gyfraniad yn ddigonol.

Doedd Mrs Thatcher ddim am i'w llywodraeth gael ei gweld fel un grintachlyd.

Y gwrth ddadl oedd nad oedd unrhyw un wedi ei ladd yn y digwyddiad, ac felly byddai cynyddu'r cymorth yn gosod cynsail.

Roedd Mrs Thatcher yn derbyn hynny mae'n debyg, ond yn parhau i deimlo fod £50,000 yn swm rhy isel.

Image copyright Getty Images
Image caption Margaret Thatcher: 'A oedd £50,000 yn ddigon?'

Fe wnaeth papurau eraill o'r cyfnod oedd wedi eu dyddio 21 Mehefin 1990 hefyd ddatgelu bod ymgyrch fomiau llythyr yng Nghymru wedi ei drafod gan y cabinet.

Clywodd gweinidogion nad oedd unrhyw un wedi hawlio cyfrifoldeb, ond fod y dyfeisiadau yn debyg i rai gafodd eu "defnyddio yn y gorffennol gan y grŵp eithafol Meibion Glyndŵr."

Dywedodd ysgrifennydd cartref y pryd David Waddington fod pedwar o'r llythyrau wedi eu hanfon.

Roedd dau wedi eu hanfon i gyfeiriadau yng ngogledd Cymru, gydag un arall i Ysgrifennydd Cymru David Hunt ac un arall i AS Penfro, Nick Bennett yn Nhŷ'r Cyffredin.

Cafodd dynes yn Abersoch fan anafiadau gan un o'r dyfeisiadau. Llwyddodd yr heddlu i reoli'r tair dyfais arall.

Fe benderfynodd y cabinet y dylid cyfyngu unrhyw sylw cyhoeddus i "gadarnhau fod camau diogelwch priodol yn cael eu cymryd."