AC yn galw am wrthod cynllun pensiwn Tata

Port Talbot Image copyright Getty Images
Image caption Gwaith Port Talbot yw ffatri fwyaf Tata, gan gyflogi mwy na 4,000 o weithwyr

Mae yna alwad wedi ei wneud ar i weithwyr dur Tata wrthod cynllun pensiwn sy'n cael ei gynnig gan y cwmni oherwydd ei fod yn "annerbyniol".

Fe fydd y gweithwyr yn pleidleisio ar y cynnig, sy'n cynnwys diogelu swyddi a'r safle cynhyrchu ym Mhort Talbot, yn ddiweddarach yn y mis.

Ar raglen Sunday Supplement BBC Radio Wales dywedodd Adam Price, llefarydd Plaid Cymru ar yr Economi, y dylai'r gweithwyr alw ar y cwmni i ailystyried.

Fe ddywedodd llefarydd ar ran Tata y byddai'n amhriodol iddyn nhw wneud sylw tra'i bod nhw mewn cyfnod o ymgynghori.

Yn y gorffennol maen nhw wedi disgrifio'r cynllun fel un "hanfodol."

Elw

Mae'r undebau wedi dweud na fyddant yn gwneud argymhelliad i weithwyr p'run ai i dderbyn y cynnig neu ei wrthod.

Dywedodd Mr Price, AC Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr: "Mae'r hinsawdd economaidd mae'r diwydiant dur yn ei wynebu yn 2017 wedi ei drawsnewid yn llwyr.

"Mae'r arolwg tymor-canol wedi gwella, ac mae safle Port Talbot yn gwneud elw," meddai.

"Yn y cyd-destun hwn, dyw hi ddim yn bendant y bydd gweithwyr dur Tata yn derbyn y cynnig pensiwn, pan fydd yna bleidlais yn cael ei chynnal gan yr undebau yn ddiweddarach y mis hwn."

Image caption Mae Adam Price yn dweud y dylai'r gweithwyr alw ar Tata i ailystyried eu cynnig

Mae Mr Price yn honni fod y cwmni yn "defnyddio digwyddiadau dros y 12 mis diwethaf i roi pwysau ar y gweithwyr".

"Yn fy marn i, byddai'n beth doeth i weithwyr ofyn i'r cwmni ailfeddwl, ac i ddod yn ôl i'r bwrdd trafod gydag addewid pendant yn nhermau cyflogaeth a buddsoddiad," meddai.

"Mae e hefyd yn anodd credu y gallai cwmni mor fawr a phwerus gael yr hawl i gefnu ar ei gyfrifoldebau pensiwn presennol.

"Pe na bai Tata yn barod i wneud hyn, yna dylid gwladoli'r cwmni dros dro, gan ailagor trafodaethau gyda'r cwmnïau oedd wedi dangos diddordeb mewn prynu'r safleoedd."

'Colledion sylweddol'

Mae Tata yn cyflogi bron i 7,000 yng Nghymru, gan gynnwys dros 4,000 ym Mhot Talbot.

Dywed y cwmni fod angen newidiadau cyn y bydd yn ymrwymo i becyn buddsoddi newydd i Bort Talbot fyddai'n golygu buddsoddi £1bn dros 10 mlynedd.

Mae addewid hefyd i gadw dwy ffwrnes ar y safle am bum mlynedd, ac i geisio osgoi diswyddiadau gorfodol dros yr un cyfnod.

Dywedodd llefarydd ar ran y Pwyllgor Dur, pwyllgor sy'n cynrychioli'r holl undebau dur: "Tra'n parchu barn Mr Price, mae'n bwysig bod y gweithlu yn deall y cynigion y byddant yn ystyried ddiwedd y mis.

"Ar hyn o bryd mae Swyddfa Bensiynau yn cynnal nifer o weithdai pensiwn, ac yn mynd i'r gwahanol safleoedd er mwyn egluro i'r gweithwyr y sefyllfa bresennol o ran y cynllun pensiwn, a'r cynllun pensiwn newydd sy'n cael ei gynnig."

Ychwanegodd fod trafodaethau rhwng yr undebau a'r cwmni hefyd wedi canolbwyntio ar sicrhau parhad y gwaith cynhyrchu dur ym Mhort Talbot, a gweddill safleoedd Tata yn y DU,

Fis Mawrth y llynedd dywedodd Tata y byddai'n rhaid gwerthu eu safleoedd dur yn y DU oherwydd bod y cwmni yn gwneud colledion sylweddol

Ar y pryd dywedodd y cwmni mai un o'r pethau anodd wrth geisio gwerthu'r busnes oedd cost yr ymrwymiad i'r cynllun pensiwn.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae'r cwmni am weld newid i'r cynllun pensiwn cyn gwneud buddsoddiad pellach