Osgoi'r gwenwyn

y teulu Image copyright Rhiannon Pratt

Mae'n siŵr bydd nifer o ddarllenwyr Cymru Fyw wedi gwneud addewid i fyw 'chydig yn iachach yn ystod 2017. Y llynedd dyna'n union wnaeth teulu o Lanharan yn Rhondda Cynon Taf.

Fe wnaethon nhw gefnu ar gemegion a byw yn fwy naturiol yn ystod 2016. Nawr, mae Rhiannon Pratt a'i theulu yn annog eraill i ymuno â'u ffordd o fyw yn y flwyddyn newydd. Dyma hi i rannu ei gweledigaeth hi gyda BBC Cymru Fyw.


Lleihau'r baich ar y Gwasanaeth Iechyd?

Pryder am or-ddibyniaeth ar foddion gwrthfiotig a oedd wrth wraidd ymdrech Rhiannon i lacio dibyniaeth ei theulu ar feddyginiaethau cyfoes.

Mae gormod yn syrthio i gylch dieflig o gymryd moddion i reoli effeithiau rhai eraill, meddai. Sylwodd bod ei mab pedair oed yn tueddu i ddioddef sgîl effeithiau ar ôl cymryd moddion dros y cownter.

"Roedd wedi gorfod cael dos cryfach o foddion gwrthfiotig at haint ar ei frest pan nad oedd wedi clirio," meddai. "Ond fe arweiniodd hynny at oral thrush (y llindag geneuol).

"Fe gododd hynny ofn arna i, ac roeddwn i'n teimlo eu bod nhw'n cael llawer gormod o feddyginiaeth. Ro'n i'n grediniol bod yna 'ffordd arall', ac yn ofn bod rhaid disgyn i gylchedd cyson o gael gwrthfiotig.

"Ers dechrau fy ffordd newydd o ofal iechyd naturiol, does dim un ohonon ni o'r teulu wedi gorfod cael meddyginiaeth wrth y doctor! Ac ry'n ni yng nghanol y gaeaf, wrth gwrs.

"Dwi'n teimlo mor falch fy mod i'n llwyddo i 'drin' fy nheulu a gofalu am eu iechyd, ynghyd â gwybod fy mod i'n lleihau ychydig o faich ar y Gwasanaeth Iechyd."

Image copyright Rhiannon Pratt
Image caption Mae Rhiannon a'i theulu yn teimlo'n iachach ar ôl newid eu ffordd o fyw

Yn hytrach na moddion fel gwrthfiotigau, mae hi'n cynghori defnyddio olewau hanfodol, er mwyn gwella iechyd dros amser. Ac mae hi wedi dechrau tudalen ar Facebook er mwyn rhoi sylw i'w ffordd newydd o fyw.

"Wrth i fi dyfu'n hŷn, dwi wedi darganfod bod yna gymaint o gemegion o'n cwmpas ni a allai achosi pob math o afiechydon," meddai.

Meddwl iach

Nid y corff yn unig sy'n elwa o ddefnydd olewau hanfodol a byw'n naturiol hefyd, meddai.

Dywedodd ei bod hi wedi dioddef o anhwylder meddyliol ar ôl dioddef trawma, ond wedi gweld gwelliant gwirioneddol ar ôl newid ei deiet.

"Mae llawer ohonon ni'n anghofio bod ein hymennydd - yn cynnwys ein meddyliau a'n hemosiynau - yn un â'n corff ni. Dydyn nhw ddim yn ddau beth ar wahân," meddai.

"Os nad ydyn ni'n bwydo ein cyrff gyda'r maeth angenrheidiol sydd ei angen arnom ni, mae pethau'n mynd o'i le.

"Mae yna dystiolaeth glir bod y maeth cywir nid yn unig yn cynhyrchu corff mwy iachus, ond hefyd iechyd meddwl cryfach."


Cyngor Rhiannon am gael iechyd da...

1. Maeth - Dyna ydy sylfaen iechyd. Rhaid bwyta mor iach â fedrwch chi, ac ar ben hynny, cymryd ychwanegion da. Mae'r rhai dwi'n eu cymryd wedi newid fy iechyd yn sylweddol, yn gorfforol a meddyliol. Rhaid ymarfer corff yn rheolaidd hefyd.

2. Perthnasau - Mae rhai sy'n wenwynig yn ein gwneud ni'n sâl; a rhai da yn ein gwneud ni'n hapusach ac yn fwy iach. Mae cyswllt real a gwych gyda'r rhai ry'ch chi'n eu caru yn fwy pwysig na dim yn y byd digidol hwn.

3. Darllen cynhwysion - Mae unrhyw beth sydd gyda phersawr arnyn nhw siŵr o fod yn cynnwys cemegion sy'n gallu achosi amryw o salwch difrifol fel canser, alergeddau, iselder a llawer mwy. Os mai'r cyfan allwch chi wneud ydy stopio defnyddio ffresnydd aer, bydd hynny yn golygu bod llai o wenwyn yn mynd ar eich corff.

4. Meddyginiaeth amgen - Edrychwch am ffyrdd mwy amgen a naturiol wrth drin salwch yn eich cartref. Dwi'n defnyddio olew pur, ac maen nhw wedi trawsnewid fy mywyd yn llwyr.


Blwyddyn newydd, corff newydd

Gyda hithau'n ddechrau blwyddyn newydd, mae gan Rhiannon Pratt nod i buro'r corff, gan ddefnyddio olewau hanfodol.

"Mae gan un cwmni penodol gynllun 30 diwrnod i buro ac adfywio, a dwi wedi bod yn gyffrous iawn i ddechrau arni.

"Mae ychydig yn wahanol i gynlluniau eraill am ei bod yn gofyn i ni gymryd ychwanegion penodol ar amseroedd gwahanol o'r dydd ar draws y 30 diwrnod."

Mae bob set o ychwanegion yn targedu rhan penodol o'r corff, yn eu puro a'u hadfywio, meddai.

"Does dim rhaid cael deiet arbennig, ond byddai hynny'n gwella'r canlyniadau yn sicr, os ydy rhywun yn awyddus i wella ryw broblem iechyd difrifol.

"Dwi'n dilyn deiet arbennig beth bynnag, ond dwi wedi torri siwgr allan yn gyfan gwbl, am ei fod yn achosi inflammation, sydd wedyn yn achosi bob math o boenau yn fy nghorff. Mae hefyd yn effeithio ar fy hwyliau ac ar fy egni.

"Mae angen i fi golli pwysau ond nid hyn yw fy rheswm i buro fy nghorff. Y prif reswm yw trio sefydlogi fy iselder, codi lefelau egni a gobeithio cael croen, afu a choluddyn mwy clir."

Ei nod wrth fyw'n mwy naturiol, meddai, yw i arbed arian yn y lle cyntaf; yn ail, lleihau'r risg o fynd yn sâl; ac yn drydydd, rhoi'r sylfaen orau bosib i'w phlant mewn byd sy'n llawn gwenwyn.

"Mae hynny'n cynnwys meddyliau gwenwynig, arferion cysgu gwenwynig, a gormod o amser sgrin, ac ati.

"Dwi'n bell iawn o fy nharged, ond mae hynny'n iawn, achos mae popeth yn cymryd amser. Wna'i ddim mynd i'r eithaf, dim ond gwneud hynny a allaf i."

Image copyright Rhiannon Pratt

Stori: Llinos Dafydd