Comisiynu adolygiad annibynnol o wobr Llyfr y Flwyddyn

Gwobr Image copyright Llenyddiaeth Cymru

Mae Llenyddiaeth Cymru wedi cadarnhau ei bod yn edrych am "ffynonellau nawdd ychwanegol" ar gyfer Gwobr Llyfr y Flwyddyn.

Mewn datganiad ar gyfer rhaglen Newyddion 9 mae'r corff yn dweud ei bod wedi "comisiynu adolygiad annibynnol" o'r gwobrau, sy'n cael eu cynnal yn flynyddol, a'i bod eisiau dod o hyd i "fodel busnes newydd a chynaliadwy".

Ar hyn o bryd Llenyddiaeth Cymru sy'n gweinyddu'r wobr, gyda nawdd yn dod gan Gyngor Celfyddydau Cymru.

Mae'r seremoni yn gwobrwyo gweithiau gorau yn y Gymraeg a'r Saesneg ym meysydd ysgrifennu creadigol a beirniadaeth lenyddol.

Mae'r gwobrau'n cael eu rhoi i'r llyfrau gorau a gyhoeddwyd mewn blwyddyn galendr o fewn tri chategori: Barddoniaeth, Ffuglen a Ffeithiol Greadigol.

Wrth ymateb i'r newyddion fod adolygiad yn digwydd fe ddywedodd Jon Gower, enillydd y wobr yn 2012 a beirniad y wobr Saesneg yn 2011: "Mi fydd hi'n biti garw petai'r wobr yn dod i ben gan nad oes 'na lot o gyfleon i lyfrau Cymraeg.

"Ond wedi dweud hynny yn anffodus mae statws a gwerth ariannol y wobr wedi gostwng yn sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

"Wi'n teimlo mai be ddylai Llenyddiaeth Cymru ei wneud yw bod yn fwy creadigol ynglŷn â marchnata y llyfrau sy'n cyrraedd y brig a sicrhau mwy o fri i'r rhestr fer ac i'r seremoni wobrwyo."

Statws

Un arall fu'n feirniad ar y gystadleuaeth yw'r golygydd a'r beirniad llenyddol Bethan Mair.

"Dwi'n credu bod y wobr yn rhoi statws ac yn cynyddu gwerthiant llyfrau Cymraeg," meddai.

"Mae hi hefyd yn sicrhau mwy o sylw - er enghraifft ar raglen Nos Galan S4C wythnos a hanner yn ôl roedd gwaith Caryl Lewis yn cael sylw - roedd ennill gwobr Llyfr y Flwyddyn rywsut yn gwarantu'r sylw yna iddi.

"Mae 'na werth i'r wobr ond efallai dylid ystyried a ddylai cwmnïau ei noddi - wedi'r cyfan ry'n yn gyfarwydd â chwmnïau fel Costa a Whitbread yn noddi gwobrau llenyddol yn Lloegr.

"Efallai hefyd y byddai'n syniad i'r Cyngor Llyfrau fod yn gyfrifol am y wobr - nhw sy'n gweinyddu gwobr Tir na n-Og a hynny yn llwyddiannus."

'Datblygu model'

Mewn datganiad dywedodd Llenyddiaeth Cymru bod Llyfr y Flwyddyn yn ddigwyddiad pwysig yn y byd llenyddol yng Nghymru a'i bod yn "ymrwymedig i sicrhau ei ddyfodol".

"Rydym yn falch o gyhoeddi ein bod wedi comisiynu adolygiad annibynnol o Wobrau Llyfr y Flwyddyn gyda'r bwriad o ddyfeisio model busnes newydd a chynaliadwy ar gyfer y gystadleuaeth. Byddwn yn edrych ar weinyddiaeth y gwobrau a'r modd y caent eu trefnu, yn ogystal ag adnabod ffynonellau nawdd ychwanegol.

"Rydym am ddatblygu model sy'n gweddu anghenion y sector yn well ac a fydd yn ehangu effaith y gwobrau'n genedlaethol ac yn rhyngwladol trwy ystyried categorïau ychwanegol a gweithgareddau hyrwyddo newydd."