Urddo Trump yn Arlywydd: Argraffiadau'r Cymry yn yr UDA

Donald John Trump fydd 45fed Arlywydd America Image copyright AP

Mae'n 10 wythnos ers i'r Gweriniaethwr Donald Trump sicrhau un o'r buddugoliaethau mwyaf annisgwyl yn hanes gwleidyddol yr Unol Daleithiau, drwy guro Hillary Clinton yn y ras am y Tŷ Gwyn.

Yn filiwnydd ac yn ddyn busnes llwyddiannus, fe fydd Mr Trump yn tyngu llw ddydd Gwener mewn seremoni arbennig o flaen adeilad y Capitol yn Washington.

Mae'r Athro Tudur Hallam, o adran Y Gymraeg ym Mhrifysgol Abertawe, yn edrych ar ddwyieithrwydd ar hyn o bryd ym Mhrifysgol Houston dan nawdd y Comisiwn Fulbright.

Mae ef a'i deulu wedi bod yn nhalaith Texas ers mis Medi, ac wrth i Donald Trump baratoi i dyngu llw fel y 45fed Arlywydd bu'n dadansoddi'r sefyllfa ochr draw i'r Iwerydd:


Un peth sy'n sicr - ni fydd Trump yn debyg i Obama, ac ni fydd o reidrwydd yn cadw at brif strategaethau arferol ei wlad ei hun.

Ar sail ei sylwadau diweddar mae'n amlwg ei fod yn barod i ailddiffinio'r berthynas rhwng yr U.D.A. a nifer o wledydd a sefydliadau eraill, gan gynnwys Rwsia, Tsiena, Mecsico, Canada, NATO, a'r Undeb Ewropeaidd.

Anodd dychmygu'r un arlywydd Americanaidd arall yn awgrymu bod cydweithio ag arlywydd Rwsia cyn bwysiced iddo ag yw datblygu'r berthynas rhwng yr U.D.A. a'r Almaen, ac nad drwg o beth fyddai gweld yr Undeb Ewropeaidd yn chwalu.

A hyn oll wedi i sefydliadau diogelwch ei wlad ei hun ddatgan i Putin ymosod yn anghyfreithlon ar brosesau democrataidd yr U.D.A.

Trump, wrth gwrs, fydd yr Arlywydd-Drydarwr cyntaf (prin y defnyddiai Obama'r cyfrwng).

Dyma ei ffordd o reoli'r cyfryngau, ac eisoes mae wedi dangos sut y mae'n barod i herio'r wasg a ffafrio'r newyddiadurwyr hynny sy'n barod i ddweud yn dda amdano. Yn hyn o beth, hawdd gweld fod ei arddull yn debyg i un Putin.

Image caption Roedd Mr Obama wedi diolch i'w deulu am eu cefnogaeth yn ystod ei araith olaf

Nid gwleidydd mohono. Dyn busnes awtocrataidd ydyw; dyn sy'n barod i arfer ei rym ac sy'n feistr ar ansefydlogi'r drafodaeth o gylch y bwrdd er mwyn iddo fedru manteisio ar hynny.

Anodd gwybod a yw bob tro o ddifri ynghylch ei ddatganiadau ysgubol ei hun, ynteu ai techneg yw hyn er mwyn paratoi'r ffordd iddo ef ei hun gael y fargen orau y mae'n chwilio amdani? Amser a ddengys.

Mae'n barod i'w wrth-ddweud ei hun, ac eisoes bu elfen o wrth-ddweud rhyngddo a nifer o ddatganiadau y rhai a ddewisodd ar gyfer uchel swyddi'r Cabinet.

Anodd darogan felly beth yn union fydd ei bolisi, ond mae'n edrych yn gynyddol mai cylch bychan iawn o bobl, Trump a'i brif gynghorwyr, a fydd yn gyfrifol am benderfyniadau polisi mawr U.D.A. yn rhyngwladol. Prin yw ei ddyledion gwleidyddol i'w blaid ei hun, ac felly, mae mewn sefyllfa o rym wrth iddo geisio ennill cefnogaeth y Gweriniaethwyr ar gyfer ei raglen waith hefyd.

Mi ddywedwn felly mai ansicrwydd sy'n nodweddu'r disgwyliadau ar hyn o bryd; a chyffro mawr hefyd. Mae Trump wedi llwyddo i hollti'r wlad. Mae ganddo ei gefnogwyr brwd a'i wrthwynebwyr chwyrn.

Mae yma densiwn mawr, ac arwyddion cynyddol fod drwgdybiaeth, os nad atgasedd hefyd yr asgell dde at leiafrifoedd o bob math bellach yn cael ei fynegi'n agored, naill ai drwy drais ar y stryd neu drwy ddeddfau mewn ambell senedd daleithiol.

Mae'n hanfodol felly nad yw aelodau'r wasg yn gadael i Trump gyfyngu ar eu rhyddid ac nad yw'r bobl, gan gynnwys y mwyafrif na phleidleisiodd dros Trump, yn colli diddordeb yn eu prosesau democrataidd.

Image copyright AP
Image caption Fe ennillodd Donald Trump yr etholiad ym mis Tachwedd

Obamacare

Mae gan y newyddiadurwraig o Gymru, Alison Hill, sy'n byw yng Ngogledd Carolina, ei phryderon am yr arlywydd newydd.

Roedd Alison yn teimlo'n sâl am dri diwrnod ar ôl yr etholiad o achos penderfyniad y wlad i ethol Trump ac mae hi dal mewn "sioc" yn dilyn y penderfyniad.

Un o'r prif bethau sy'n poeni Alison ydi beth fydd yn digwydd i drefn gofal iechyd Obamacare, gan fod Trump wedi dweud y byddai'n cael gwared ohono.

"Os bydd Trump yn cadw at ei air bydd hyn yn effeithio ar ofal iechyd nifer o bobl,"meddai.

'Tantryms Twitter'

"Mae Trump yn dal i son am adeiladu'r wal ar y ffin rhwng America a Mecsico. Ar y dechrau doeddwn ddim yn cymryd hyn o ddifri ond mae'n debyg o ddigwydd rwan sydd yn achosi pryder mawr i mi.

"Yr unig beth allai wneud ydi gobeithio bydd Trump allan mewn pedair blynedd.

"Tydi o ddim yn ymddwyn fel y dylai arlywydd America ei wneud. Dwi wedi cael llond bol o'i Twitter Tantrums dyddiol o, does gan y dyn ddim syniad," meddai.

Image caption Fe fydd ail dymor yr Arlywydd Obama yn dod i ben yn swyddogol am hanner dydd ddydd Gwener

'Gobeithio y bydd yn llwyddo'

Tydi pawb ddim mor bryderus am ddyfodiad Donald Trump. Mae David Lundy, sy'n wreiddiol o Flaenau Ffestiniog, ond bellach yn byw yn nhalaith Efrog Newydd ac yn gweithio yn niwydiant llechi'r wlad, yn barod i groesawu'r arlywydd newydd.

"Heb os, fe fydd 'na dipyn o drin a thrafod am hynt a helynt yr arlywydd newydd dros yr 1,460 diwrnod nesaf, sef y tymor 4 mlynedd, ond i fod yn deg, dydi Trump heb gael ei baned naw yn ei swyddfa, ar ei ddiwrnod cyntaf eto.

"I roi argraff a chip olwg o beth sydd wedi digwydd i fi yn bersonol yn y diwrnodau diwethaf, oherwydd y 'bygythiad' sy'n dod yn sgil Trump fel arweinydd y byd rhydd, mae gen i'r hawl i allu rhedeg allan a phrynu gwn llaw Glock 9mm, mae fy mhensiwn sydd werth £401k wedi cryfhau 7%, mae cryfder y ddoler ar ei orau ers y 15 mlynedd i ni ymfudo yma o Gymru, ac mae'r gost o hedfan i Gymru ac yn ôl wedi gostwng i brisiau cyn 9/11.

"Yn ogystal â hyn mae cryfder y farchnad ar ei gorau yn y cyfnod diweddar, yn yr un modd mae gwariant dros gyfnod y Nadolig i fyny ar ei uchaf sef $500 biliwn.

"Ond mae'n saff i ddweud fod hanner y wlad yn gwrthwynebu ei gilydd yn wleidyddol, ac un o'r prif bethau i Trump ei wneud yn y 100 diwrnod cyntaf yn ei swydd, fydd adeiladu rhywbeth - nid wal, ond unoliaeth.

"Mae'n amlwg fod Trump yn canolbwyntio ar y dosbarth canol, yn enwedig ar ei addewid o filoedd o swyddi newydd, gofal iechyd a diogelwch y ffin.

"Ar ddiwedd y dydd, nid Trump fydd yn barnu safon ei hun, ond ni'r bobol, a gobeithio bydd hi ddim yn bennod fer, ac y bydd yn llwyddo yn ei rôl."