Fflandrys i gyflwyno cadair newydd i goffáu Hedd Wyn

Cadair
Image caption Bydd copi o'r gadair newydd yn cael ei chyflwyno i Lywodraeth Cymru gan Lywodraeth Fflandrys

Mae gŵyl lenyddol wedi ei threfnu gan gymdeithasau Cymraeg Penbedw a Fflandrys i nodi 100 mlynedd ers marwolaeth y Prifardd Hedd Wyn yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

I nodi'r canmlwyddiant mae Cymdeithas Hedd Wyn yn Fflandrys wedi comisiynu cadair arbennig i goffau'r bardd o Drawsfynydd.

Dywedodd trefnydd yr ŵyl, y Parchedig Ddoctor D. Ben Rees: "Bydd y gadair yn cael ei gyflwyno i'r bardd llwyddiannus yn yr ŵyl lenyddol ym mis Medi.

"Testun yr awdl fydd Hedd Wyn."

Ychwanegodd Dr Rees, sydd hefyd yn gadeirydd Cymdeithas Treftadaeth Glannau Mersi: "Fedrwch chi ddim ond dychmygu'r ing a'r trallod a'r galar oedd ymysg y dorf enfawr oedd yma yn Parc Birkenhead ym mis Medi 1917."

Image caption Y Parchedig Ddoctor D Ben Rees ym mharc Penbedw, lleoliad Eisteddfod Genedlaethol 1917

Rhai wythnosau yn dilyn marwolaeth Ellis Humphrey Evans, cyhoeddwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw mai fo oedd enillydd y gadair gyda'i awdl 'Arwr'.

Fel rhan o'r ŵyl fe gadarnhaodd Dr Rees hefyd bod yr Archdderwydd, Geraint Lloyd Owen wedi dweud y bydd yn fodlon bod yng ngofal y seremoni gadeirio.

Yn ogystal â'r digwyddiad ym Mhenbedw mae'r llywodraeth yn Fflandrys hefyd wedi gofyn am gopi o'r gadair newydd er mwyn ei chyflwyno i Lywodraeth Cymru, a hynny er mwyn selio'r cysylltiad hanesyddol a grewyd yn ystod y rhyfel byd cyntaf.

"Ryden ni hefyd am roi coron am gerdd yn y Gymraeg neu Saesneg i bobl ifanc dan 18 oed gan obeithio y bydd disgyblion ysgol o Lannau Mersi, Cymru a Fflandrys yn cymryd rhan," meddai Dr Rees.

Image caption Copi o raglen swyddogol yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1917

Mae Erwin Ureel o Gymdeithas Hedd Wyn yn Fflandrys wedi bod yn rhan o waith trefnu cystadleuaeth cynhyrchu'r gadair newydd a dywedodd bod Hedd Wyn yn "symbol pwysig yn Fflandrys".

"Mae'r gadair wedi ei gwneud o slipars lein reilffordd a ddarganfuwyd ger maes y gad. Fe ddaeth y cynllun i'r gadair ar ôl cystadleuaeth yn cynnwys myfyrwyr cynllunio dodrefn o Brifysgol Thomas Moore yn Mechelen rhwng Brwsel a Antwerp," meddai Mr Ureel.