Amseroedd aros triniaethau'n hirach yng Nghymru

Llawdriniaeth Image copyright Getty Images

Mae amseroedd aros yn parhau'n hirach o fewn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol yng Nghymru o'i gymharu â Lloegr yn y categorïau allweddol ar gyfer diagnosis a thriniaethau.

Mae modd cymharu'r ffigyrau'n uniongyrchol, ac maen nhw'n dangos bod y bwlch mwyaf yn yr amser aros ar gyfer llawdriniaeth ar y glun, sydd wedi gweld cynnydd o 20% dros y flwyddyn ddiwethaf.

Yn ôl y ffigyrau diweddaraf, mae pobl yn disgwyl 226 diwrnod yng Nghymru ar gyfartaledd, o'i gymharu â 76 diwrnod yn Lloegr.

Er hynny roedd gostyngiad mawr yn yr amser roedd cleifion yn aros am lawdriniaeth ddargyfeiriol ar y galon yng Nghymru.

Yn 2014/15, roedd pobl yn disgwyl 111 diwrnod ar gyfartaledd, ond erbyn 2015/16, roedd hynny wedi gostwng i 43 diwrnod.

Mae Llywodraeth Cymru wedi croesawu'r gostyngiad, ond maen nhw'n cydnabod bod angen gwella'r sefyllfa mewn meysydd eraill.

Ar y cyfan, roedd amseroedd aros yng Nghymru yn llawer hirach na Lloegr mewn saith o'r 11 categori.

Roedd unigolion yn disgwyl tua deufis yn fwy am driniaeth cataract a hernia yma o'i gymharu â Lloegr yn 2015/16.

Roedd cleifion yn aros 11 diwrnod yn ychwanegol am lawdriniaethau ar y stumog, bron i bythefnos yn fwy am ddiagnosis niwmonia ac wyth diwrnod ychwanegol am ddiagnosis o glefyd ar y galon yng Nghymru.

Yn ogystal, roedd cynnydd o 20% yn yr amser aros am lawdriniaethau ar y galon nad oedd yn cynnwys llawdriniaethau dargyfeiriol, o'i gymharu â 2014/15.

Prin oedd y newid yn yr oedi cyn cael diagnosis canser neu anaf i'r pen, ac roedd yr amser aros ar gyfer llawdriniaeth ddargyfeiriol ar y galon a llawdriniaeth ar yr arennau yn fyrrach yng Nghymru nag yn Lloegr.

Image copyright Thinkstock
Image caption Roedd yr amseroedd aros am ddiagnosis o ganser ychydig yn well yn Lloegr na Chymru

'Sgandal'

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig ar iechyd, Angela Burns AC, bod y ffigyrau yn "sgandal" ond "nid yn annisgwyl", a bod yr oedi yn achosi "poen a dioddefaint" i gleifion.

Galwodd ar yr ysgrifennydd iechyd i gyflwyno "strategaeth bendant a dyfeisgar sy'n cael ei harwain gan dargedau" i wella'r gwasanaeth iechyd.

Yn ôl llefarydd Plaid Cymru ar iechyd, Rhun ap Iorwerth, "hunanfodlonrwydd" yw ymateb Llafur yw'r oedi i gleifion.

Dywedodd bod amseroedd aros wedi gwella ym maes llawdriniaeth ar y galon, sy'n dangos "bod taclo amseroedd aros yn bosib os oes awydd i wneud hynny".

'Angen gwella'

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod nifer yr unigolion ar draws y wlad sy'n disgwyl dros naw mis am driniaeth wedi gostwng 20% yn 2016.

"Rydyn ni'n falch o weld gwelliant mawr mewn amseroedd aros am lawdriniaeth ddargyfeiriol ar y galon, a'r gwelliannau mewn meysydd eraill, gan gynnwys llawdriniaeth cataract a thrawsblannu arennau," meddai'r llefarydd.

"Rydyn ni'n cydnabod bod angen gwella rhai ardaloedd ymhellach, ac rydyn ni wedi lansio rhaglen gofal i wella profiad cleifion a darparu dull strategol a chynaliadwy ar gyfer gofal, sydd wedi'i gynllunio yng Nghymru."

"Bydd hyn yn cefnogi newid effeithiol i wasanaethau ar draws nifer o arbenigeddau allweddol, gan gynnwys rhai orthopedig, offthalmoleg, ENT a wroleg."

Cymru

Amseroedd aros am lawdriniaeth:

  • Cataract: 107 diwrnod
  • Llwybr treuliad: 32 diwrnod
  • Llawdriniaeth ddargyfeiriol ar y galon: 43 diwrnod
  • Llawdriniaeth y galon: 48 diwrnod
  • Llawdriniaeth ar y glun: 226 diwrnod
  • Trawsblaniad aren: 16 diwrnod

Amseroedd aros am ddiagnosis:

  • Canser: 22 diwrnod
  • Clefyd y galon: 47 diwrnod
  • Niwmonia: 64 diwrnod
  • Hernia: 114 diwrnod
  • Anaf i'r pen: 5 diwrnod

Ffynonellau: Ystadegau Cyfnodau Ysbytai 2015/16 / Cronfa Ddata Cyfnodau Gofal Cymru

Lloegr

Amseroedd aros am lawdriniaeth:

  • Cataract: 58 diwrnod
  • Llwybr treuliad: 21 diwrnod
  • Llawdriniaeth ddargyfeiriol ar y galon: 52 diwrnod
  • Llawdriniaeth y galon: 40 diwrnod
  • Llawdriniaeth ar y glun: 76 diwrnod
  • Trawsblaniad aren: 20 diwrnod

Amseroedd aros am ddiagnosis:

  • Canser: 20 diwrnod
  • Clefyd y galon: 38 diwrnod
  • Niwmonia: 51 diwrnod
  • Hernia: 43 diwrnod
  • Anaf i'r pen: 5 diwrnod

Ffynonellau: Ystadegau Cyfnodau Ysbytai 2015/16 / NHS Digital