Datblygu technoleg i adnabod osteoarthritis yn gynt

Penglin

Mae gwyddonwyr yn gobeithio datblygu technoleg fydd yn rhoi diagnosis cynnar o gyflwr osteoarthritis ym mhengliniau cleifion.

Mae tîm o Brifysgol Caerdydd yn defnyddio synhwyrydd o adain awyrennau er mwyn canfod synau cracio yn y cymalau, cyn i'r cyflwr ddatblygu yn llwyr.

Y gred yw y gallai'r patsh rhad olygu na fydd angen diagnosis a thriniaethau drud ar gyfer osteoarthritis yn y dyfodol.

Dywedodd un o'r tîm ei fod yn "eithaf ffyddiog" y bydd y dechnoleg yn cael ei ddefnyddio ar raddfa eang o fewn degawd.

'Potensial mawr'

Mae Arthritis Research UK yn darogan bod 8.75 miliwn o bobl ym Mhrydain yn cael triniaeth ar gyfer osteoarthritis.

Mae'r rhai sy'n dioddef yn gallu clywed sŵn clicio pan mae'r ben-glin yn symud ond does dim modd clywed y sŵn yn glir ar y dechrau.

Gobaith y gwyddonwyr yw defnyddio synwyryddion er mwyn canfod y synau'n gynt trwy wisgo'r patsh ar y croen.

Byddai'r patsh yn llawer rhatach na'r dyfeisiau sydd wedi eu datblygu yn barod, ac fe fyddai modd cynnal y prawf mewn meddygfa neu trwy ap ffon.

Image caption Y gobaith yw y bydd modd defnyddio'r patsh mewn meddygfeydd ymhen rhai blynyddoedd

Dywedodd Dr Davide Crivelli o Ysgol Beirianneg y brifysgol: "Mae gan y syniad potensial mawr i newid y ffordd rydyn ni'n gwneud diagnosis osteoarthritis.

"Os gallwn ni wneud y cysylltiad rhwng sŵn pen-glin iach a phen-glin sydd â'r clefyd, fe fydd yn arbed arian i'r gymdeithas gyfan."

Yn ôl yr Athro Cathy Holt, sy'n gweithio yn Adran Biobeirianneg a Biomecaneg yn y brifysgol, fe allai'r patsh arbed miliynau ar sganiau MRI a phelydr-x.

Ar hyn o bryd, does dim cyffuriau sydd yn gallu iacháu rhywun o'r cyflwr, ond mae ymarferion neu declynnau'n gallu helpu os yw'r diagnosis wedi ei wneud yn ddigon cynnar.

Y gred yw y gallai'r prototeip fod yn barod o fewn blwyddyn ac y bydd yn cael ei ddefnyddio mewn meddygfeydd o fewn saith neu wyth mlynedd.