Angen 'eglurder' treth tir datganoledig newydd Cymru

Ffin

Mae angen eglurhad "brys" ar oblygiadau datganoli treth stamp i Gymru ar gartrefi sydd ar y ffin gyda Lloegr, yn ôl cyfreithwyr.

Yng Nghymru, bydd y Dreth Trafodiadau Tir yn dod yn lle'r Dreth Stamp ym mis Ebrill 2018.

Mae pobl sy'n prynu cartrefi gyda thir yng Nghymru a Lloegr yn wynebu gorfod talu treth ddwywaith ar wahân.

Dywedodd Llywodraeth Cymru ei fod yn gweithio gyda'r gofrestrfa tir i adnabod pa gartrefi all gael eu heffeithio.

1,093 o gartrefi

Yn ôl adroddiad i bwyllgor Cynulliad, mae 1,093 o gartref sydd ar y ffin.

Dan y rheolau presennol, bydd rhaid talu'r Dreth Trafodiadau Tir ar y rhan o gartref sydd yng Nghymru, a'r Dreth Stamp yn Lloegr.

Mae hynny wedi codi pryderon am sut y bydd gwerth yn cael ei roi ar y tir.

Image caption Dywedodd Simon Thomas AC bod angen mynd i'r afael â'r sefyllfa

Yn siarad â rhaglen Sunday Politics Wales y BBC, dywedodd un gyfreithwraig yng Nghroesoswallt nad oes digon o gyfarwyddiadau am sut i roi gwerth ar y tir.

"Dwi'n meddwl bod angen eglurder ar frys gan fy mod yn ymwybodol y bydd angen amser i wneud y gwaith i sicrhau'r eglurder," meddai Emma Wilde.

"Dwi'n meddwl bod angen i ni fod mewn sefyllfa i gael sicrwydd o ran rheolau yn gynnar yn y flwyddyn."

'Angen cael gafael'

Mae'r Gymdeithas Gyfreithiol wedi dweud bod angen i'r llywodraeth weithio gyda'r gofrestrfa tir i gael sicrwydd erbyn i'r dreth ddod i rym yng Nghymru.

Dywedodd cadeirydd Pwyllgor Cyllid y Cynulliad, Simon Thomas AC bod "angen i'r llywodraeth gael gafael ar hyn oherwydd mae'r broblem yn fwy nag oedd y llywodraeth wedi ei feddwl".

Dywedodd llefarydd ar ran y gofrestrfa tir: "Rydyn ni'n gweithio gyda Llywodraeth Cymru a HMRC i sicrhau sut y gallwn ni gynorthwyo trethdalwyr i ddeall lle yn union mae'r ffin."

Mae Sunday Politics Wales ar BBC One Wales am 11:00, 22 Ionawr.