Cyfle am barôl cynnar i lofrudd Ben Bellamy

Ben Bellamy Image copyright Family picture
Image caption Cafodd Ben Bellamy ei adael i foddi ar draeth yn Abertawe yn 2004

Mae llofrudd a adawodd bachgen ysgol i foddi ar draeth yn Abertawe wedi cael cyfle i wneud cais cynnar am barôl wedi i farnwr ddweud ei fod wedi gwneud camau "eithriadol" ers ei ddedfrydu.

Roedd Joshua Declan Thomas, oedd yn 15 oed ar y pryd, yn un o dri llanc a laddodd Ben Bellamy ym mis Medi 2004.

Fe'i cafwyd yn euog o lofruddiaeth yn Llys y Goron Abertawe yn 2006, a chafodd ddedfryd o garchar am oes gyda lleiafswm o 18 mlynedd dan glo.

Mae'r ddedfryd honno bellach wedi ei chwtogi o flwyddyn, sy'n golygu y gall Thomas wneud cais am barôl ym Medi 2022.

Fe wnaeth y barnwr, Mrs Ustus Lang, ganmol Thomas, sydd bellach yn 26 oed, am ei ymdrechion "rhagorol" i ddiwygio'i hun yn y carchar.

Dywedodd ei fod wedi mynegi "edifeirwch go iawn" ers y llofruddiaeth, er ei fod yn dal i ddweud fod Ben yn fyw pan wnaeth y llanciau ei adael.

Roedd Ben yn cerdded adre ar ôl noson allan pan ddaeth ar draws y tri llanc.

Cafodd ei lusgo i draeth ac fe wnaeth dau o'r llanciau ymosod arno, tynnu ei ddillad a'i adael i foddi mewn tua metr o ddŵr.

'Penderfynol, oer a threisgar'

Dywedodd y barnwr yn yr achos fod Ben yn llanc eiddil ac na wnaeth wrthsefyll yr ymosodiad, ond ei fod wedi cael ei guro tan "nad oedd yn medru sefyll na cherdded".

Ychwanegodd y barnwr a garcharodd Thomas - sy'n diodde o gyflwr ADHD - fod y weithred yn "llofruddiaeth benderfynol, oer a threisgar".

Dywedodd Mrs Ustus Lang bod Thomas wedi cyflawni cymwysterau mewn mathemateg, technoleg gwybodaeth, Saesneg, ymarfer corff a chynorthwyo'r cwsmer a'i fod hefyd wedi cymryd rhan yng Ngwobr Dug Caeredin yn y carchar.

Mae wedi bod yn codi arian at elusennau ac wedi gwneud gwaith gwirfoddol "er mwyn rhoi rhywbeth yn ôl i gymdeithas", ac wedi cynorthwyo carcharorion eraill gyda'u sgiliau llythrennedd.

Ond mae Thomas yn dal i ddweud bod Ben yn dal yn fyw pan gafodd ei adael ac "nad yw'n medru dweud sut y daeth i fod wyneb i lawr yn y môr".

Dywedodd y barnwr: "Mae'n ymddangos ei fod yn anfodlon neu yn methu cydnabod ffeithiau llawn y drosedd a'i gyfrifoldeb ei hun amdani.

"Mae hyn yn awgrymu diffyg mewnwelediad, a'r risg ddaw o hynny, sydd o bosib yn destun gwaith pellach."

Fe allai gael ei rhyddhau yn 2022 os fydd y Bwrdd Parôl yn cytuno nad yw'n risg i'r cyhoedd erbyn hynny.