Cyhuddo gweinidiog y DU o wrthod trafod amaeth Cymru

andrea leadsom george eustice Image copyright Alamy
Image caption Mae Andrea Leadsom AS a George Eustice AS wedi eu cyhuddo o ymddangos eu bod yn "gwrthod ymgysylltu" gydag Aelodau Cynulliad

Mae Ysgrifennydd Materion Gwledig Llywodraeth y DU a'r Gweinidog Ffermio wedi cael eu cyhuddo o "wrthod ymgysylltu" gyda phwyllgor o Aelodau Cynulliad.

Mae BBC Cymru wedi gweld llythyr gan gadeirydd Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad at weinidog amaeth y DU, George Eustice AS.

Daeth y llythyr ar ôl i Mr Eustice fethu ymddangos gerbron y pwyllgor yr wythnos hon, fel y disgwyl.

Dywedodd llefarydd ar ran y weinidogaeth amaeth yn San Steffan, DEFRA, nad oedd hi wedi bod yn bosib i'r gweinidog ymddangos o flaen y pwyllgor ond y byddan nhw'n "gweithio'n agos" gyda ffermwyr Cymru.

Ymchwiliad

Yn y llythyr dywedodd cadeirydd y pwyllgor, Mark Reckless AC ei fod yn "siomedig dros ben" gyda'r penderfyniad "dau ddiwrnod cyn y cyfarfod".

Mae'r ddogfen hefyd yn datgelu bod ysgrifennydd DEFRA, Andrea Leadsom wedi gwrthod gwahoddiad i ymddangos gerbron y pwyllgor.

Mae cynnwys y llythyr yn dweud ei bod hi'n "ymddangos bod gweinidogion y DU yn gwrthod ymgysylltu" gyda phwyllgor arweiniol yn y Cynulliad ar bolisi amaethyddol, a bod hynny'n "fater o bryder difrifol".

Ar hyn o bryd mae'r pwyllgor yn cynnal ymchwiliad i ddyfodol ffermio yng Nghymru ar ôl Brexit.

Image caption Mark Reckless AC yw cadeirydd Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad

"O ystyried pwysigrwydd polisi amaethyddol a ffermio yng Nghymru, mae'n hanfodol bod ACau a phobl Cymru yn clywed yn uniongyrchol gan weinidogion yn Llywodraeth y DU," meddai Mr Reckless yn y llythyr.

"Mae sicrhau bod polisi amaethyddol y dyfodol yn llwyddiant yng Nghymru ac ar lefel y DU yn dibynnu'n sylweddol ar gydweithrediad a pharch rhwng Llywodraethau'r Cynulliad a'r DU.

"Mae profiad diweddar y pwyllgor o geisio ymgysylltu â gweinidogion y DU yn peri amheuaeth am ymrwymiad Llywodraeth y DU i'r ysbryd o gydweithredu."

Mae'r llythyr yn mynd ymlaen i ddweud bod y pwyllgor wedi bod yn "hynod o hyblyg" wrth geisio darparu amser a dyddiad ar gyfer Ms Leadsom a Mr Eustice.

'Trin fel madarch'

Ar ôl gwrthod y gwahoddiad, ac yna cytuno i gwrdd â Mr Reckless fel cadeirydd, fe ohiriodd Ms Leadsom y cyfarfod hwnnw, a hynny ar fyr rybudd.

Mae Mr Reckless yn awr yn dweud ei fod yn disgwyl "fel mater o gwrteisi a pharch" y bydd Mr Eustice yn mynychu cyfarfod o'r pwyllgor ar ddydd Mercher 15 Chwefror neu ddydd Mercher 8 Mawrth, yn yr "unig sesiynau sydd ar ôl lle gall y pwyllgor gymryd tystiolaeth ar gyfer yr ymchwiliad".

Dywedodd llefarydd ar ran DEFRA: "Er nad yw hi wedi bod yn bosib i'r gweinidog roi tystiolaeth i'r pwyllgor ar yr achlysur hwn, rydyn ni mewn trafodaethau cyson â'r diwydiant yng Nghymru a ffermwyr Cymru, ac fe fyddwn ni'n gweithio'n agos gyda nhw ar bolisïau amaeth y dyfodol."

Ond mynnodd llefarydd Plaid Cymru ar faterion amgylcheddol, Simon Thomas AC bod gweinidogion San Steffan osgoi cael eu craffu.

"Mae dyfodol y sector amaeth o dan gwmwl niwlog a thywyll o achos hyn," meddai Mr Thomas.

"Fel Aelodau Cynulliad, rydym yn gyfrifol am gynrychioli ffermwyr Cymreig a'r amgylchedd ond ar hyn o bryd, rydym yn cael ein trin fel madarch - ein cadw yn y tywyllwch ac ein bwydo gyda dom."