'Dim cynnydd mewn treth' i dalu am ofal cymdeithasol

Gofal Image copyright Science Photo Library

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud na fydd yn ystyried rhoi mwy o ryddid i awdurdodau lleol i gynyddu treth y cyngor er mwyn cynorthwyo i dalu am ofal cymdeithasol.

Dywedodd y Gweinidog dros Wasanaethau Cymdeithasol, Rebecca Evans, nad oedd cynyddu treth y cyngor yn "system deg" ac nid oedd yn "ddull y byddwn yn ei ddilyn yng Nghymru."

Wrth siarad ar raglen The Wales Report nos Fercher dywedodd y gweinidog: "Mae gan rai rhannau o Gymru ganran uwch o boblogaeth hŷn na llefydd eraill. Ac yn amlwg os fydde ni'n rhoi'r pwyslais ar awdurdodau lleol i gynyddu treth y cyngor i dalu am hynny, fe fyddai'n effeithio'n anghyfartal ar rai rhannau o Gymru nag eraill."

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru wedi dweud fod gofal cymdeithasol dan bwysau ariannol difrifol ac mae rhai'n amcangyfrif y bydd y gyllideb am ofal cymdeithasol yn fwy na dyblu i £2.3bn erbyn 2030.

Image caption Gwnaeth Rebecca Evans ei sylwadau ar raglen The Wales Report

'Cymorth'

Dywedodd Rebecca Evans wrth y rhaglen fod Llywodraeth Cymru am gymryd agwedd tymor hir tuag at ofal cymdeithasol, gan ychwanegu fod angen i lywodraeth San Steffan roi cymorth ar y mater.

"Dydyn ni ddim yn gwybod beth fydd ein darlun ariannol yn y tymor hir gan lywodraeth y DU. Felly mae'r rhain yn faterion sydd tu hwnt i'n rheolaeth, ond o fewn ein rheolaeth rydym yn gwneud popeth o fewn ein gallu i ddarparu gofal cymdeithasol o safon uchel ac yn deg ar draws Cymru o ran talu am ofal hefyd."

"Dydw i ddim dan unrhyw gamargraff am ba mor fregus yw'r sector yng Nghymru, a'r ffaith yw bod angen i Lywodraeth Cymru ei gefnogi," meddai.

Lloegr

Mae cynghorau yn Lloegr wedi derbyn yr hawl i gynyddu treth y cyngor o 3% yn benodol ar gyfer gofal cymdeithasol dros y ddwy flynedd nesaf er mwyn llenwi bwlch ariannu.

Dywedodd Mario Kreft, cadeirydd Fforwm Gofal Cymru sy'n cynrychioli cwmnïau gofal annibynnol, wrth The Wales Report: "Rwy'n credu ein bod yn gweld, yn ystod gaeaf cymharol fwyn - rydym yn gweld pwysau aruthrol - nid dim ond yng Nghymru ond ar draws y DU.

"Ddylie hyn fod yn ddim syndod i neb. Y gwir yw ein bod miliwn o filltiroedd i ffwrdd o lle'r ydym angen bod, a lle allwn fod wedi bod. Ac mae angen i ni fod yn effro i hyn."

Mae rhaglen The Wales Report at BBC One Wales am 22:40 nos Fercher.