Cais gan Gyngor Caerdydd i ohirio Hawl i Brynu

tai

Mae cais wedi ei wneud gan Gyngor Caerdydd i Lywodraeth Cymru i ohirio hawl tenantiaid i brynu tai cymdeithasol yng Nghaerdydd.

Pwrpas y cais yw ceisio ymateb i'r galw am gartrefi yn y brifddinas meddai'r cyngor.

Ar hyn o bryd, mae gan y rhan fwyaf o denantiaid y cyngor a thenantiaid cymdeithasau tai'r hawl i brynu eu cartrefi ar ôl pum mlynedd, ac i gael gostyngiad o £8,000 ar yr eiddo.

Petai'r cynnig yn cael ei gymeradwyo gan Lywodraeth Cymru, fe fydd yr hawl hwn yn cael ei ohirio am bum mlynedd.

Mae ymgynghoriad cyhoeddus wedi dangos fod 57.2% o ymatebwyr y cynnig yn cytuno, bod 30.4% yn anghytuno a 12.5% ddim yn siŵr o'r cynllun.

Stoc tai

Dywed y cyngor fod eu stoc o dai cymdeithasol wedi lleihau o 23,000 o gartrefi yn 1985 i 13,807, a hynny o ganlyniad i'r cynllun Hawl i Brynu yn bennaf.

Ond gyda 8,300 o bobl ar y rhestr aros a gyda'r angen am 10,120 o gartrefi fforddiadwy yn y ddinas dros y pum mlynedd nesaf, mae'r Cyngor yn awyddus i atal colli mwy o dai cymdeithasol.

Dywedodd yr Aelod Cabinet dros Iechyd, Tai a Lles, y Cynghorydd Susan Elsmore: "Gydag angen cynyddol am dai fforddiadwy yn y ddinas a llawer o bobl mewn llety dros dro neu anaddas, mae'n hanfodol ein bod yn cadw ein stoc gyfredol i sicrhau bod cartrefi fforddiadwy ar gael ar gyfer y rhai hynny sydd eu hangen."

Bydd y Cabinet yn ystyried canlyniadau'r ymgynghoriad yn eu cyfarfod ar 16 Chwefror.

Image copyright M J RICHARDSON/GEOGRAPH

Cynnydd mewn swyddi

Yn y cyfamser mae'r cyngor wedi cyhoeddi bwriad i gynyddu nifer staff yr awdurdod am y tro cyntaf ers dros ddegawd.

Dywedodd y Cynghorydd Graham Hinchey y byddai 98 o swyddi newydd - y mwyafrif ym maes gwasanaethau cymdeithasol - yn cael eu creu, gyda 44 o swyddi'n cael eu colli.

Esboniodd fod setliad gwell na'r disgwyl gan Lywodraeth Cymru'n golygu y byddai arian ychwanegol i wasanaethau rheng flaen y cyngor.

Er hynny, fe allai trethdalwyr y brifddinas weld cynnydd yng nghostau rhai gwasanaethau.

Mae'r rhain yn cynnwys cynnydd o £15 mewn ffioedd claddu a chost beddau, a chynnydd mewn cost amlosgi o £10.

Bydd cynnydd o 10c y dydd yng nghost cinio ysgol hefyd, ac mae cynnig fod treth y cyngor i godi o 3.7% er mwyn codi £4.5m yn ychwanegol, meddai'r awdurdod, sy'n cael ei redeg gan y blaid Lafur.

'Addewid'

Dywedodd y Cynghorydd Nigel Howells o grŵp y Democratiaid Rhyddfrydol: "Yn yr etholiad diwethaf, fe wnaeth y blaid Lafur addewid i bobl Caerdydd y bydde nhw'n cadw cynnydd yn nhreth y cyngor o dan 2%.

"Eleni fe gawson nhw un cyfle olaf i gadw at eu gair, ond yn hytrach eu bwriad yw torri'r addewid hwnnw am y bedwaredd flwyddyn o'r bron.

"Bydd perchnogion eiddo Band D Caerdydd nawr yn talu £188 yn fwy'r flwyddyn ers i Lafur ddod i rym."