'Nabod y Saeson

swing
Image caption "Swing low...

Yr hen elyn. Lloegr. Ar 11 Chwefror mi fyddan nhw'n wynebu cewri'r byd rygbi ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad yng Nghaerdydd.

Er eu bod nhw'n gymdogion mor agos, faint ydych chi mewn gwirionedd yn ei wybod am arferion a diwylliant y trigolion tu hwnt i Glawdd Offa? Ydy hi'n bosib ein bod ni wedi camddeall eu cymeriad ers canrifoedd?

Yn ysbryd adeiladu pontydd rhwng gwledydd y byd, mae Cymru Fyw wedi mynd i chwilio am ambell i ffaith ryfeddol ac anarferol am y bobl drws nesa'.


Image caption Sant Siôr yn fewnfudwr?
  • Doedd Sant Siôr ddim yn Sais. Erbyn hyn, y grêd yw fod e wedi'i eni yn Lod, Israel. Mae Sant Siôr hefyd yn nawddsant Brasil, Catalwnia, Ethiopia, Georgia a Phortiwgal.
  • Caerfaddon yw'r unig ddinas yn Lloegr sydd ar restr Ddinas Treftadaeth Byd UNESCO.
  • Yn 1894, roedd 'The Times' yn rhagweld y byddai Llundain o dan naw troedfedd o wrtaith ceffyl erbyn 1950.
Image caption Llundain yn 1950?
  • Perchennog diwethaf rhif 10 Downing Street cyn i Brif Weinidogion ddechrau byw yno oedd gŵr o'r enw Mr Chicken. Tybed os cafodd ei ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi fel Iar-ll Chicken?
  • Am bron i 300 mlynedd (rhwng 1066 a 1362) Ffrangeg oedd iaith swyddogol Lloegr. Sacré bleu!
  • Dim ond unwaith erioed mae camel wedi cael ei ladd gan fellten yn Lloegr, hyd y gwyddon ni... cafodd y digwyddiad anffodus ei gofnodi ym mharc Saffari Knowsley yn y West Midlands yn 1997. Daeth y digwyddiad â lwmp i wddw sawl un.
Image copyright PA
Image caption Dim ond y Saeson fyddai'n rhuthro i lawr bryn ar ôl tamed o gaws!
  • Mae'n debyg bod yr arferiad o rowlio darn o gaws i lawr Cooper's Hill yn Sir Gaerloyw wedi bod yn draddodiad ers 1826. Erbyn hyn mae pobl o bob cwr o'r byd yn ymrafael gyda'r Saeson am y cosyn o Double Gloucester. Ond y cwestiwn mawr ydi pwy gafodd y syniad hurt yn y lle cynta'? (Gyda llaw, enillydd eleni oedd Chris Anderson, oedd yn fuddugol am yr 17eg gwaith!)
  • Nid y Ffrancwyr oedd y cyntaf i gynhyrchu siampên yn 1662, ond Sais o'r enw Christopher Merret. Fe wnaeth Merret hefyd ddyfeisio poteli cryf sy'n angenrheidiol i ddelio efo'r gwasgedd o gynhyrchu'r bybli!
Image caption Does neb erioed wedi bod yn sicr beth yw ŷd na llêd yr ŵyl hon!
  • Ar gyfartaledd mae gan bobl yn ne Lloegr draed mwy na phobl yng ngogledd Lloegr.
  • Cafodd y sŵ cyhoeddus cyntaf yn y byd ei agor yn Llundain yn 1829.
  • Mae Gŵyl y 'Straw Bear' yn cael ei chynnal yn Whittlesey, Sir Gaergrawnt pob mis Ionawr. Roedd hi'n arferiad i was fferm lleol gael ei orchuddio mewn gwellt ac yna dawnsio yn y pentre' er mwyn cael rhoddion o fwyd a diod i'w rhannu rhwng gweithwyr fferm eraill. Syniad arall gwallgof? Gwellt peidio gofyn!
  • Yn 1811 Mary oedd enw bedydd chwarter y merched a oedd yn byw yn Lloegr.

Cliciwch am ragor o newyddion ac erthyglau Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2017