Erydiad llwybrau cerdded Eryri 'yn peryglu bywyd gwyllt'

llwybr yr Wyddfa Image copyright Google
Image caption Mae'r llwybr i gopa'r Wyddfa yn boblogaidd iawn â cherddwyr

Mae angen diogelu llwybrau cerdded Eryri er mwyn atal dirywiad planhigion a bywyd gwyllt, yn ôl yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru.

Dywedodd y mudiad bod maint yr erydu sydd yn digwydd i lwybrau yn "bygwth natur fregus Eryri".

Mae nifer y cerddwyr sydd yn dringo'r Wyddfa wedi dyblu ers 2007, ac fe wnaeth yr ardal ddenu dros bedwar miliwn o ymwelwyr llynedd.

Ond yn ôl yr ymddiriedolaeth mae mathau o laswellt yn symud wrth i lwybrau erydu, gan dagu rhai planhigion.

'Gwaith caled'

"Dwi wedi bod yn adeiladu ac ailadeiladu llwybrau yn yr ardal ers wyth mlynedd," meddai Rhys Thomas, un o geidwaid yr ymddiriedolaeth yn Eryri.

"Mae'n waith caled a blinedig sydd yn cynnwys cannoedd o oriau gwirfoddol o symud tunelli o gerrig gyda llaw, cerbydau a hofrennydd.

"Ond mae'n hanfodol os ydyn ni eisiau gwarchod cynefinoedd bregus yr ucheldir sy'n gwneud Eryri'n le mor arbennig i fywyd gwyllt."

Mae'r planhigion allai gael eu bygwth yn cynnwys tormaen glasgoch, gludlys mwsoglaidd a phren y ddannoedd.

Mae'n gartref hefyd i blanhigion fel lili'r Wyddfa a chwilen yr Wyddfa - yr unig le yn y DU y mae modd eu canfod.

Image copyright Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru
Image caption Mae'n cymryd ymdrech sylweddol gan wirfoddolwyr i osod y llwybrau, yn ôl Rhys Thomas

Mae'r ymddiriedolaeth edrych ar ôl bron i 58,000 acer o dir mynydd a thir ffermio yn y parc cenedlaethol, ac wrthi'n ceisio codi £250,000 i atgyweirio dwy filltir a hanner o lwybr.

Daw hynny yn dilyn pryderon cynyddol ynglŷn â faint o sbwriel sydd yn cael ei adael ar yr Wyddfa, gyda rhai yn galw am godi ffi ar gerddwyr.

Mae'r apêl wedi denu cefnogaeth y seren Hollywood, Matthew Rhys, sydd yn Llysgennad Eryri dros yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru.

Dywedodd Mr Rhys, sydd â chysylltiadau teuluol â'r ardal, ei fod wedi gweld "y difrod sydd yn cael ei adael gan lwybrau wedi erydu" yn ystod ei ymweliadau.

"Mae angen canfod y balans rhwng pobl a natur," meddai.