Cwest: Marwolaeth bachgen 15 oed yn ddamwain

Ashley Talbot Image copyright LLUN TEULU
Image caption Bu farw Ashley Talbot, oedd yn 15 oed, yn Ysgol Maesteg yn Rhagfyr 2014

Mae cwest wedi cofnodi rheithfarn o farwolaeth ddamweiniol ar fachgen 15 oed gafodd ei daro gan fws mini yn Sir Pen-y-bont ar Ogwr.

Cafodd Ashley Talbot ei daro gan fws mini wrth iddo adael Ysgol Uwchradd Maesteg yn Rhagfyr 2014.

Clywodd y cwest fod damwain o'r fath yn un oedd bron yn anochel.

Dywedodd y crwner y byddai'n ysgrifennu adroddiad yn sgil y dystiolaeth er mwyn "codi ymwybyddiaeth o'r pryderon sydd gennyf."

"Mae'n rhaid i mi leihau'r risg i ysgolion eraill yn yr ardal hon a thu hwnt," meddai.

Dywedodd y byddai'n anfon copïau o'r addroddiad at Lywodraeth Cymru a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru.

Ar ôl yr achos fe wnaeth teulu Ashley gyhoeddi datganiad yn dweud yn yr 21ain ganrif na ddylai "unrhyw blentyn farw mewn damwain ffordd ar dir yr ysgol".

"Mewn ysgolion, yn fwy nag mewn unrhyw le arall, fe ddylai diogelwch plant fod yn flaenllaw yn ein meddyliau."

Pryderon diogelwch

Cafodd yr ysgol ei hadeiladu yn 2008 drwy ddefnyddio arian o gynllun - PFI - arian sydd wedi ei fenthyg i'r sector cyhoeddus.

Aeth y datganiad ymlaen i ddweud: "Mae'n glir o'r dystiolaeth nad oedd staff yr ysgol yn hapus gyda'r cynlluniau, a'u bod wedi methu â sicrhau amgylchedd ddiogel oherwydd y cyfyngiadau o ran cynllunio gafodd eu gosod.

"Mae'r teulu yn hapus i nodi fod ymchwiliad y Gweithgor Iechyd a Diogelwch yn parhau, ac edrychwn ymlaen at weld y canlyniadau'n cael eu cyhoeddi."

Ddydd Mercher fe glywodd y cwest dystiolaeth gan yrrwr y bws, a'i fod wedi codi pryderon am ddiogelwch plant.

Dywedodd gyrrwr cerbyd arall, Hedley Williams, bod y sefyllfa yn sicr o achosi damwain rhyw bryd.

Clywodd y cwest bod safle bysiau'r ysgol bellach wedi ei ymestyn, ac nad oedd cerbydau yn cael symud pan oedd plant yn dod allan o'r ysgol ar ddiwedd y dydd.

Image caption Y bws yn cael ei gludo o'r ysgol yn dilyn marwolaeth Ashley Talbot

Teyrnged teulu

Mewn datganiad dywedodd teulu Ashley Talbot: "Roedd Ashley'n llawn hwyl a brwdfrydedd gyda natur sensitif ac agwedd gadarnhaol.

"Doedd dim yn well ganddo na gwneud i bobl wenu ac fe fydd pawb oedd yn ei adnabod a'i garu'n ei golli am byth.

"Fe wnaeth y golled lwyr a'r distryw yn dilyn y ddamwain adael y teulu wedi torri ac ni fyddant fyth yn dygyymod gyda marwolaeth eu hunig fab mewn amgylchiadau mor drasig."

Dywedodd y datganiad fod y teulu wedi bod yn ymgyrchu am newid y gyfraith a gwella diogelwch ffyrdd ger ysgolion.

Ymateb y cyngor

Yn dilyn cofnodi'r rheithfarn, fe wnaeth Cyngor Pen-y-bont ar Ogwr gyhoeddi datganiad yn cydymdeimlo gyda theulu a ffrindiau Ashley Talbot, gan ddweud fod asesiad diogelwch wedi ei wneud ar safleoedd holl ysgolion yr awdurdod wedi ei farwolaeth.

Ychwanegodd y datganiad fod cyngor wedi ei roi i bob ysgol, a bod gwelliannau hefyd wedi eu gwneud ar safleoedd gan cynnwys gwella arwyddion diogelwch a phaentio llinellau diogelwch zig-zag.

Dywedodd y cyngor fod nifer o welliannau wedi eu cyflwyno ar safle Ysgol Uwchradd Maesteg hefyd, yn cynnwys gwella'r ardal i fysiau o fewn y safle, creu ardal gollwng plant tu allan i safle'r ysgol, gwahardd traffig rhag cael mynediad neu adael yr ysgol rhwng 14:55 a 15:15 nes bydd pob bws wedi gadael.

Straeon perthnasol