Ombwdsmon: Pryder am ymateb Cyngor wedi achos am gynilion

  • 21 Chwefror 2017
Rob Johnson

Mae Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru yn dweud ei fod yn bryderus ac yn siomedig bod cyngor wedi gwrthod talu arian i unigolyn oedd yn eu gofal, ar ôl iddyn nhw fod yn esgeulus gyda'i gynilion.

Mewn adroddiad gafodd ei gyhoeddi ym mis Rhagfyr, daeth Nick Bennett i'r casgliad y dylai Cyngor Pen-y-bont ar Ogwr dalu £3,310 i Rob Johnson erbyn Ionawr 21 ar ôl i ymchwiliad ddatgelu bod yr awdurdod heb fonitro ei gyfrif cynilo yn ddigonol.

Mae Mr Bennett wedi rhybuddio'r awdurdod ei fod yn bwriadu cymryd camau pellach yn eu herbyn os nad ydyn nhw'n gwneud y taliad.

Yn ôl y cyngor, maen nhw'n cymryd y cyfrifoldeb o fod yn riant corfforaethol ar gyfer plant mewn gofal yn ddifrifol iawn.

'Sicrhau tegwch a chyfiawnder'

Roedd Mr Johnson, sydd bellach yn 18 oed, yn ddwy oed pan gafodd ei faethu.

Honnodd bod rhywfaint o'i gynilion wedi cael ei defnyddio, heb ymgynghori ag ef, i dalu am dripiau y dylai fod wedi derbyn lwfans arbennig ar eu cyfer.

Wrth siarad gyda BBC Cymru, dywedodd bod y cyngor wedi ei "adael i lawr" a'i fwriad oedd defnyddio'r arian fel cronfa argyfwng personol.

Dywedodd: "Byddai'r arian yn tawelu meddwl, byddai gen i rywbeth wrth gefn pe bai rhywbeth yn mynd o'i le. Fe fyddai'n gwella fy mywyd."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Dywedodd Nick Bennett bod angen "sicrhau tegwch a chyfiawnder"

Daeth ymchwiliad yr Ombwdsmon i'r casgliad bod prosesau'r cyngor ddim yn gyson, ac yn cyfateb i gamweinyddu.

Mae'r adroddiad yn dweud bod yr awdurdod wedi methu â chadw cofnodion digonol na chadw llyfr cynilion Mr Johnson ar ddiwedd ei leoliad maethu, ac roedd hyn yn golygu ei fod yn aneglur pam fod ei gynilion mor isel.

Dywedodd Mr Bennett "Dwi'n gobeithio rŵan y gallan nhw 'neud y peth iawn, y peth cyfiawn, y peth teg a thalu'r arian i'r dyn ifanc yma oherwydd ddaru ni ymchwilio yn hollol annibynnol, a 'da ni yn teimlo yr unig peth gallan nhw 'neud i sicrhau tegwch a chyfiawnder ydy sicrhau bod y taliad yma'n digwydd."

Mae'n cydnabod bod ei adroddiad yn amlygu materion ehangach, systemig o ran cynilion plant mewn gofal, ond ychwanegodd ei fod "ishe gweld cyfiawnder i'r dyn ifanc yma".

Bydd yr Ombwdsmon yn cyfarfod cynrychiolwyr y cyngor ddydd Mercher i drafod yr achos, ond dywedodd os nad yw'r cyngor yn newid ei safbwynt y byddai'n defnyddio ei bwerau i gyhoeddi adroddiad pellach, gan dynnu mwy o sylw i'r achos a chynyddu costau.

Dim cyfraith

Mewn datganiad, dywedodd Cyngor Pen-y-bont ar Ogwr y byddan nhw'n cydymffurfio â holl argymhellion yr Ombwdsmon heblaw am wneud taliad o £3,310 i Mr Johnson i "ad-dalu arbedion nad oeddent wedi'u gwneud ar ei gyfer yn ystod ei amser mewn gofal maeth".

Yn ôl yr awdurdod, does dim cyfraith na pholisi cenedlaethol yn rhoi hawl i gynghorau orfodi gofalwyr i arbed arian ar ran plant mewn gofal.

Maen nhw'n pwysleisio bod yr achos yn codi materion ar lefel genedlaethol, ac y byddai'n "amhriodol" felly i geisio delio â'r materion ar lefel leol.

Mae'r cyngor hefyd yn codi pryderon y byddai gweithredu argymhellion yr adroddiad yn arwain at gyfrifoldebau ychwanegol i ofalwyr maeth ac fe allai hyn atal gofalwyr maeth presennol a newydd rhag gwirfoddoli.

Er hynny, maen nhw'n croesawu'r ffaith y bydd y mater yn cael ei drafod yn y cyfarfod Rhwydwaith Maethu Cenedlaethol nesaf.

Straeon perthnasol