Iechyd: Cymru 'cystal os nad gwell' na gweddill y DU

Nyrs efo clipfwrdd Image copyright Thinkstock

Mae'r GIG yng Nghymru yn gwneud cystal os nad gwell na gwledydd eraill y DU ar sawl mesur o safon iechyd.

Cafodd ffigyrau yn cymharu'r pedair gwlad yn uniongyrchol eu rhyddhau am y tro cyntaf ddydd Mawrth.

Roedd cyfraddau marw o strôc a mynediad i'r ysbyty oherwydd asthma yn arbennig o galonogol yng Nghymru.

"Yn bwysicach fyth mae'n rhoi gwybod i ni beth allwn ni wneud yn well i bobl Cymru," meddai'r Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething.

Mae'r ffigyrau wedi eu rhoi at ei gilydd gan sefydliad rhyngwladol yr OECD yn dilyn adolygiad o berfformiad y gwasanaethau iechyd flwyddyn yn ôl.

Fel arfer dim ond ffigyrau iechyd ar gyfer y DU gyfan mae'r OECD yn ei dderbyn, ond yn y dyfodol maen nhw'n bwriadu edrych ar berfformiadau'r GIG datganoledig.

Gofal strôc

Cafodd 13 o fesuriadau gwahanol eu cyhoeddi fel rhan o'r adroddiad.

Roedd un o'r mesuriadau yn dangos llai o farwolaethau o strôc a gwaedu ar yr ymennydd yng Nghymru o'i gymharu â chyfartaledd y DU, ac yn ôl swyddogion iechyd fe allai hynny fod oherwydd gwelliant mewn gofal strôc ers 2009.

Gwelwyd mwy o bobl ar draws Prydain, gan gynnwys yng Nghymru, yn goroesi ar ôl cael eu cludo i'r ysbyty gyda thrawiad ar y galon.

Ac roedd gan Gymru'r gyfradd marwolaethau isaf ymysg dynion o'r holl wledydd yn y DU - er mai'r gostyngiad yn y gyfradd ar gyfer merched oedd yr isaf.

Mae'r ffigyrau hefyd yn dangos bod Cymru yn:

  • Debyg i'r cyfartaledd ar gyfer cleifion sydd yn cael llawdriniaeth o fewn 48 awr ar ôl torri clun, rhywbeth sy'n gwella ar draws y DU;
  • Gwella, fel gweddill gwledydd y DU, ar gyfraddau marwolaeth cleifion o strôc isgemig - y math sydd yn digwydd oherwydd clot gwaed;
  • Is na phob gwlad arall o ran faint o gleifion asthma oedd yn cael eu cludo i'r ysbyty;
  • Is o ran cyfraddau ymysg merched o orfod torri rhan o'r corff i ffwrdd oherwydd diabetes, ac o ran faint o offer oedd yn cael eu gadael mewn cleifion ar ddamwain yn dilyn llawdriniaethau;
  • Uwch na chyfartaledd y DU ar gyfer trawma obstetreg yn ystod genedigaethau pan nad yw offer yn cael eu defnyddio.
Image caption Cafodd yr adroddiad ei groesawu gan yr Ysgrifennydd Iechyd

Dywedodd Mr Gething ei fod yn "newyddion da" bod Cymru'n perfformio'n well mewn rhai meysydd.

"Mae'r ffigyrau yma'n rhoi ffordd ddefnyddiol i ni o fesur a chymharu safon y ddarpariaeth gofal iechyd yn y DU, lle'n briodol," meddai.

"Wrth i'r mesuriadau yma gynyddu dros amser rydyn ni'n edrych ymlaen at weld sut y bydd ein polisïau iechyd arloesol yn cael effaith o'i gymharu â'r gwledydd eraill."

Pwysleisiwyd fodd bynnag mai arbrofol yn unig yw'r set gyntaf o ffigyrau, ac nad ydyn nhw'n cynnwys ystadegau ers 2013.

Dydyn ni ddim chwaith yn cynnwys amseroedd aros, er bod yr OECD yn ystyried pa mor hir mae'n ei gymryd i gleifion weld arbenigwr.

Y gobaith yw y bydd yn rhoi darlun mwy cyflawn o ofal iechyd rhwng Cymru, Lloegr, Yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Straeon perthnasol