Astudiaeth i wneud glöynnod byw hapusach

  • 22 Chwefror 2017
Pili pala ar flodyn Image copyright Thinkstock

Galwch nhw beth y mynnoch chi - gloÿnnod byw, pili palas neu ieir bach yr haf - heb os maent yn harddu ein byd ond nawr mae gwyddonwyr o'r Ardd Fotaneg Genedlaethol a Phrifysgol Aberystwyth yn ceisio canfod sut y mae golau a lliw yn effeithio ar ymddygiad glöyn byw.

Mae gan loÿnnod sbectrwm ehangach o olau na bodau dynol ac mae gwyddonwyr am geisio canfod sut y mae golau yn effeithio ar eu hymddygiad mewn caethiwed.

Gobaith staff yr Ardd Genedlaethol yw y bydd yr ymchwil yn gwneud y gloÿnnod sy'n byw yn eu tŷ haf yn Llanarthne yn hapusach.

"Mae'r modd yr ydym ni'n gweld ein byd yn gwbl wahanol i bili palas. I ryw raddau mae byd y pili pala yn dipyn fwy cymhleth, " meddai Dr Natasha de Vere, pennaeth gwyddoniaeth yr Ardd Fotaneg Genedlaethol.

"Mae'n hynod o bwysig. Wrth iddynt ganfod cymar neu fwyd mae'n bwysig eu bod yn eu gweld yn yr un golau ag y maent wedi arfer ag ef."

Image caption Dr Natasha de Vere o'r Ardd Fotaneg sy'n cartrefu pili palas ar draws y byd, gan gynnwys nifer o Dde Affrica

Agorodd yr Ardd Fotaneg eu tŷ ar gyfer gloÿnnod byw fis Mehefin y llynedd. Mae'r tŷ yn gartref i oddeutu 300 o ieir bach yr haf o ugain rhywogaeth.

Fe ddywedodd Dr de Vere y byddai'r ymchwil newydd yn gwella'r amodau i loÿnnod byw yn y gaeaf pan mae'r golau yn eu cynefin naturiol yn wannach.

"Fe fyddai hynny yn sicr o'u gwneud yn hapusach gan y byddai hi'n haws iddynt ddod o hyd i gymar a bwyd," ychwanegodd Dr de Vere.

Yn ôl y sŵolegydd Dr Roger Santer o Brifysgol Aberystwyth, bydd yr ymchwil hefyd yn rhoi gwybodaeth ar sut y mae ieir bach yr haf yn gweld golau. Mae bodau dynol yn ymateb i liwiau coch, glas a gwyrdd ond mae ieir bach yr haf yn wahanol.

Image copyright Thinkstock

Yn ystod yr wythnosau felly bydd amrywiol brofion yn cael eu gwneud ar ymddygiad ieir bach yr haf mewn amodau gwahanol.

Bydd yr ymchwil yn darganfod a yw ieir bach yr haf yn gallu addasu mewn tŷ gwydr ac yn y pendraw gobeithir y bydd yr ymchwil o help iddynt.