Argymell adolygiad i gategorïau galwadau ambiwlans

  • 27 Chwefror 2017
Ambiwlans

Fe fydd 'na adolygiad i'r ffordd y mae galwadau i'r gwasanaeth ambiwlans yng Nghymru yn cael eu categoreiddio.

Mae adroddiad ddaeth allan ddydd Llun yn dweud bod rhai cleifion "dan anfantais" yn sgil y system.

Ond mae'r llywodraeth wedi cadarnhau y byddan nhw parhau â'r system o asesu ymateb y gwasanaeth i alwadau brys.

Mae'r adroddiad yn dweud bod y drefn - sy'n rhoi targed amser i'r achosion mwyaf difrifol yn unig - wedi arwain at welliannau.

Ond mae'n mynegi pryder am nifer y galwadau sy'n cael eu nodi fel achosion cymhedrol o ran eu difrifoldeb.

Coch, oren a gwyrdd

O dan y drefn newydd, mae galwadau'n cael eu dosbarthu i un o dri categori - coch, oren neu wyrdd - yn ôl difrifoldeb.

Yn y ffigyrau diweddaraf, dim ond pump y cant o alwadau oedd yn perthyn i'r categori mwyaf difrifol - yr un coch.

Symptomau fel mygu neu'r galon yn stopio sy'n arwain at roi galwad yn y categori hwn, ac ers Hydref 2015 dim ond ar gyfer y categori hwn mae 'na darged amser i'r ambiwlans ymateb.

Pryder yr adroddiad yw bod galwadau sy'n glanio yn y grŵp oren dan anfantais.

"Mae pryder bod y grŵp yma yn rhy fawr a ddim yn ddigon dethol o ran rhoi blaenoriaeth i gleifion gyda salwch dwys, gan arwain at arhosiad annerbyniol o hir mewn rhai achosion.

Ychwanegodd bod "barn eglur a chyson o fewn yr astudiaeth ansawdd ac arolwg staff ei bod hi'n debygol fod rhai cleifion yn y categori oren dan anfantais".

'Neb eisiau troi'n ôl'

O dan y cynllun, y targed yw ymateb i 65% o'r galwadau coch - y rhai mwyaf difrifol - o fewn wyth munud.

Mae'r gwasanaeth wedi cyrraedd y targed bob mis ers i'r peilot gychwyn, a bu gwelliant pellach ym mhob un o'r naw mis diwethaf, gyda mwy na 75% o alwadau coch wedi cael ymateb mewn wyth munud.

"Ar y cyfan, mae 'na gytundeb bod y gwasanaeth yn canolbwyntio mwy ar yr ochr glinigol, yn hytrach na chael ei arwain gan weithdrefn, a does neb eisiau troi'n ôl at y model gweithredu blaenorol", meddai'r adroddiad.

Dywedodd Ysgrifennydd Iechyd Llywodraeth Cymru, Vaughan Gething, y bydd y model newydd yn parhau a bod y gwasanaeth ambiwlans "wedi gwella ei berfformiad yn sylweddol".

Ond dywedodd y Ceidwadwyr nad ydy'r drefn ddim yn trin cleifion sydd wedi cael strôc neu drawiad ar y galon yn addas.

"Y peth gwaethaf am y system yma o bell ffordd yw nad ydy nifer o achosion, gan gynnwys trawiadau a strôcs, yn gymwys ar gyfer y categori mwyaf difrifol os nad ydy cleifion wedi stopio anadlu neu bod eu calon wedi stopio curo", meddai Angela Burns AC.