Anghyfartaledd lles plant: 'Angen mwy o sylw gwleidyddol'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Mae'r Athro Jonathan Scourfield yn galw i anghyfartaledd lles plant gael mwy o sylw gwleidyddol

Mae gwaith ymchwil yn awgrymu bod plant sy'n byw yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig yng Nghymru 16 gwaith yn fwy tebygol o gael eu rhoi mewn gofal na'r rhai sy'n byw mewn ardaloedd mwy cyfoethog.

Yn ôl yr arolwg gan Brifysgol Caerdydd, mae'r plant hefyd yn 24 gwaith mwy tebygol o fod ar y gofrestr amddiffyn plant.

Dywedodd yr Athro ar Waith Cymdeithasol, Jonathan Scourfield, fu'n gyfrifol am y gwaith ymchwil, bod angen i anghyfartaledd lles plant gael mwy o sylw gwleidyddol.

Dywedodd Llywodraeth Cymru bod y prif ymchwilwyr wedi cael cynnig i gyflwyno eu darganfyddiadau i grŵp cynghori gweinidogion.

Mae'r gwaith ymchwil yn rhan o brosiect ledled y DU sy'n edrych ar y cysylltiad rhwng amddifadu cymdeithasol ac achosion o ymyrryd mewn lles plant, ac roedd gwahaniaethau mawr yng Nghymru.

'Tlodi yn rhan o'r darlun'

Dywedodd yr Athro Scourfield bod mwy o blant mewn gofal yng Nghymru nac yn Lloegr, o gymryd y gwahaniaeth mewn poblogaeth i ystyriaeth, a bod tlodi yn rhannol gyfrifol.

"Mae'r profiad o fyw mewn tlodi yn rhoi straen enfawr ar deuluoedd, allai arwain at broblemau ymddygiad a chymdeithasol amrywiol allai achosi niwed i blant," meddai.

"Dy'n ni ddim yn dweud bod yr holl blant sy'n byw mewn ardaloedd tlawd o angenrhaid mewn peryg, mae hynny yn rhy fras. Y ddadl ydi bod tlodi yn rhan o'r darlun.

"Mae lot o sylw a pholisiau ar leihau anghyfartaledd iechyd ac addysg, sy'n hollol gywir a phriodol.

"Fe allai'r canlyniad i oedolyn wedi profi niwed yn blentyn fod yn fwy difrifol na thangyflawni addysgol, neu bod ychydig yn llai iach.

"Dwi'n dweud y dylai anghyfartaledd lles plant fod yn fwy amlwg ar y radar gwleidyddol.

"Mae angen i ni gysylltu amddiffyn plant gyda lleihau thlodi plant - sydd yn cael eu trin fel dau faes polisi gwahanol. Mae angen dod a'r ddau ynghyd llawer mwy."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydyn ni'n croesawu'r ymchwil yma i'r cyswllt rhwng amddifadedd a lles plant.

"Mae'r prif ymchwilwyr wedi cael cynnig i gyflwyno eu darganfyddiadau i'r grŵp cynghori gweinidogion Gwella Canlyniadau ar gyfer Plant sy'n Derbyn Gofal yr wythnos yma, ac i drafod y goblygiadau sy'n cael eu codi gan yr adroddiad yma ar gyfer polisi ac arferion yng Nghymru gyda'r aelodau.

"Nod y grŵp yw adnabod pa ymyrraeth gynnar a gweithrediad osgoadwy all eu cymryd i helpu lleihau nifer y plant sy'n cael eu cymryd i ofal, a gwella canlyniadau ar gyfer plant sy'n derbyn gofal."

'Pwysau aruthrol'

Yn croesawu'r adroddiad, dywedodd llefarydd ar ran Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru bod cynghorau yn "gweithio gyda Llywodraeth Cymru a phartneriaid lleol i fynd i'r afael â thlodi".

"Mae cynghorau ledled Cymru yn gweithio dan bwysau aruthrol i reoli gwasanaethau cymdeithasol, gyda llai o adnoddau a mwy o alw," meddai.

"Maen nhw'n gweithio i gefnogi a diogelu plant mewn angen, a'r rheiny sy'n cael gofal gan yr awdurdodau.

"Mae CLlLC, Llywodraeth Cymru a Chymdeithas Cyfarwyddwyr Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru mewn trafodaethau am y ffordd orau i gefnogi plant a'u teuluoedd, sy'n dod o rai o gymunedau mwyaf difreintiedig Cymru, trwy ymyrraeth cynnar, rhagweithiol."