Galw am ymyrryd i atal cau ffrwd Gymraeg Ysgol Aberhonddu

Brecon High School Image copyright Google
Image caption Bwriad y sir yw rhoi'r gorau i addysg cyfrwng Cymraeg yn Ysgol Uwchradd Aberhonddu

Mae galwad ar Gomisiynydd y Gymraeg i ymyrryd er mwyn atal cynllun i gau ffrwd cyfrwng Cymraeg ysgol uwchradd ym Mhowys.

Fe wnaeth cabinet Cyngor Powys gymeradwyo cynllun i gau'r ffrwd Gymraeg yn Ysgol Uwchradd Aberhonddu, gan symud disgyblion i ysgol ddwyieithog newydd yn Llanfair-ym-Muallt.

Mae llywodraethwr mewn ysgol gynradd leol wedi galw ar y comisiynydd i atal y cynlluniau, ac hefyd wedi ysgrifennu at gynghorwyr i wrthwynebu oherwydd yr effaith niweidiol ar yr iaith.

Wrth ymateb, dywedodd y cynghorydd Arwel Jones bod nifer y disgyblion yn gostwng yn Aberhonddu, ac y byddai'r cynllun newydd yn gwella safon addysg.

'Iaith yn diflannu'

Yn siarad ar raglen Taro'r Post, dywedodd mam i ddau blentyn ifanc yn yr ardal bod y cynllun yn ei phoeni.

Dywedodd Ffion Medi Bevan o Langors: "Dwi'n meddwl fod o'n biti gweld yr iaith yn diflannu o Aberhonddu deud y gwir.

"Er bo' nhw'n deud y bwriad ydi symud pawb fyny i Lanfair-ym-Muallt, dwi wedi clywed ar hyd a lled fod rhieni wedi d'eud: 'Wel dyna ddiwedd, dydi fy mhlant i ddim yn mynd i gario 'mlaen efo addysg cyfrwng Cymraeg ar ôl gadael Ysgol y Bannau'.

"Dwi'n meddwl fod hynny'n drist iawn i glywed a mae 'na yn poeni fi a d'eud y gwir."

'Hollol warthus'

Mae John Meurig Edwards yn byw yn Aberhonddu, ac wedi bod ynghlwm ag addysg Gymraeg yn yr ardal ers tro.

Dywedodd: "Mae 'na deimladau cryf iawn yn yr ardal am hyn. Mae nifer o gyfarfodydd wedi cael eu cynnal.

"Ry' ni wedi 'neud ein meddyliau yn ddigon clir i'r awdurdod addysg ble mae pobl yn sefyll.

"Mae'n hollol warthus bo' nhw'n bwriadu stopio darpariaeth Gymraeg uwchradd, a'r ysgol Gymraeg fwya' yn yr ardal yn gros yr hewl i'r ysgol 'na - dydi o ddim yn 'neud synnwyr o gwbl."

'Rhoi gwell addysg'

Yn siarad ar y rhaglen, dywedodd yr aelod cabinet sydd â chyfrifoldeb am addysg, Arwel Jones, bod niferoedd yn Aberhonddu wedi bod yn gostwng dros y blynyddoedd diwethaf.

"Ers y 10 mlynedd dwetha' dim ond 60 o blant sydd wedi bod yn y ffrwd Gymraeg yn Ysgol Uwchradd Aberhonddu, a 'run fath yn Ysgol y Bannau," meddai.

"Dydi nifer y plant sy'n cymryd addysg Gymraeg ddim wedi cynyddu dros y 10 mlynedd dwetha'."

Ychwanegodd nad arian yn unig oedd wrth wraidd y penderfyniad, a bod pob cyngor wedi gweld toriadau dros y blynyddoedd.

"Ond ar ddiwedd y dydd, tua 20 o blant yn Ysgol Aberhonddu - dydi hynny ddim yn addysg Gymraeg... fel cyngor ni'n teimlo bo ni arno' ni fwy i'n plant, a rhoi gwell addysg iddyn nhw.

"Pedwar pwnc yn lefel TGAU, 'chydig iawn o bynciau ydi hynny a 12 yn Llanfair-ym-Muallt."

Ychwanegodd: "Mae 'na fwy o gostau trafeilio yn mynd i fod.... ond dydi o ddim i gyd i lawr am arian, addysg y plant sy'n bwysig."

Straeon perthnasol