Cynghorydd yn gobeithio y bydd Plaid Cymru'n ennill tir

  • 4 Mawrth 2017
Image copyright Getty Images

Mae'r cyfnod cynadleddau gwleidyddol wedi cychwyn, a gyda'r etholiadau i ddewis cynghorwyr ar gyfer awdurdodau lleol Cymru yn nesáu,Cymru Fyw sy'n holi cynghorwyr am wleidyddiaeth leol a chenedlaethol, a'r gwaith o gynrychioli pobl.

Mae'r cynghorydd Mair Rowlands yn cynrychioli Plaid Cymru ar Gyngor Gwynedd.

Ymwneud 'efo gwleidyddiaeth undeb myfyrwyr ym Mhrifysgol Bangor wnaeth ddenu Mair Rowlands i fod yn gynghorydd i ddechrau.

Roedd hi, meddai, wedi cael "blas o gynrychioli pobl ac hawliau pobl, ac wedyn yn gweld cyfle a her i fi, fel merch ifanc i fod yn rhoi fy hun ymlaen".

Ond mae'n cydnabod bod hi'n gallu teimlo'n rhwystredig weithiau.

Dywedodd: "Oedd o'n sioc i fi fel cynghorydd ar y cychwyn pa mor araf mae rhai pethau yn gallu bod, biwrocratiaeth o fewn llywodraeth leol."

Image caption Mae Mair Rowlands yn gobeithio y bydd Plaid Cymru yn gallu ennill tir yn Ynys Môn

Mae hefyd yn dweud nad yw hi bob amser yn bosib cael y canlyniad gorau ar gyfer yr etholwyr.

"Ond pan dach chi yn llwyddo ac yn llwyddo i helpu pobl yn lleol, mae hynna yn deimlad braf iawn yn amlwg, ac maen nhw yn dueddol o ddod yn ôl atoch chi wedyn unwaith 'da chi wedi helpu nhw unwaith."

Dyw bod yn wleidydd heddiw ddim yn hawdd gyda thoriadau yn gwasgu a llai o arian yn y pot.

Gwarchod gwasanaethau ar gyfer y bobl fwyaf bregus yw'r flaenoriaeth, ond law yn llaw â hynny parhau i gynnig "gwasanaethau rhagorol mewn ambell i achos".

Mae'n cydnabod hefyd bod angen edrych ar fodelau mwy amgen ac asesu os oes modd darparu gwasanaethau yn fwy effeithiol yn y dyfodol.

'Arweinyddiaeth cryf'

Yn ystod y penwythnos mae cynhadledd wanwyn Plaid Cymru yn cael ei chynnal yng Nghasnewydd.

Eleni mae'n bum mlynedd ers ethol yr arweinydd, Leanne Wood.

Ei chanmol am y ffordd mae wedi arwain y blaid wna'r cynghorydd ifanc: "Dwi'n meddwl bod Leanne wedi denu pobl newydd i'r blaid.

"Yn sicr mae'n rhyw fath o role model i fi, fel merch ifanc oedd wedi dod mewn i wleidyddiaeth, a dwi'n meddwl rwan yn yr etholiadau lleol bydd yn gyfle i ddangos, gobeithio, bod ni'n ennill tir fel plaid, dangos pa mor bwysig ydy cael yr arweinyddiaeth cryf yma ganddi hi."

Image caption Bydd Leanne Wood yn annerch ei phlaid yn ystod y gynhadledd wanwyn y penwythnos yma

Creu swyddi, adfywio canol trefi a darparu addysg o safon yw rhai o'r polisïau y bydd Plaid Cymru yn canolbwyntio arnyn nhw ar gyfer yr etholiad meddai, ac mae hi'n hyderus y byddan nhw'n gwneud yn dda ym mis Mai ac yn gallu rheoli mwy o gynghorau.

"Y gobaith ydy y byddwn ni yn ennill mwy o seti yn amlwg, er enghraifft Ynys Môn," meddai.

"Dwi'n meddwl bod 'na bosibilrwydd falle ein bod ni yn gallu rheoli Ynys Môn ac ambell i gyngor arall hefyd dwi'n siŵr."

Mae hanes yn dangos nad yw'r niferoedd sydd yn pleidleisio mewn etholiadau lleol fel arfer yn uchel iawn. Rhoi gwybod i bobl yr hyn mae'r cyngor yn gyfrifol amdano yw un peth mae Ms Rowlands yn ceisio gwneud.

"Yn aml iawn dydy pobl ddim yn sylweddoli pwy sy'n gyfrifol am be' ac wedyn wrth gael y sgyrsiau yna 'da chi yn gwneud pobl yn fwy ymwybodol o hynna."

Ond dyw hi ddim yn gwybod beth yw'r gyfrinach i gael mwy i droi allan.

"Mae hwnna yn gwestiwn fyswn i yn licio'r ateb iddo fo," meddai gan chwerthin.

Mae'r manylion am yr holl ymgeiswyr ar gyfer Cyngor Gwynedd ar gael yma.