Llywydd yn galw ar ACau i osgoi sylwadau Natsïaidd

  • 2 Mawrth 2017
Senedd

Ddylai aelodau'r Cynulliad ddim cymharu digwyddiadau gwleidyddol cyfredol gyda chyfnod Natsïaidd yr Almaen, medd Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol.

Mewn dadl ar Brexit, fe gyfeiriodd yr Aelod Cynulliad Llafur, Dawn Bowden at yr hyn a alwodd yn "bropaganda Goebbels-aidd y wasg asgell dde".

Fe rybuddiodd y Llywydd, Elin Jones fod perygl i sylwadau o'r fath "fychanu'r arswyd a gyflawnwyd gan y gyfundrefn" Natsïaidd.

Fe ddaw hyn yn dilyn cwyn gan arweinydd y Ceidwadwyr, Andrew RT Davies, am iaith "ymosodol" sy'n cael ei defnyddio am Brexit.

Dywedodd Ms Bowden ei bod yn cadw at yr un hyn a ddywedodd.

Image caption Fe gyfeiriodd Dawn Bowden AC at yr hyn a alwodd yn "bropaganda Goebbels-aidd y wasg asgell dde"

Yn ôl Mr Davies, roedd sylwadau Ms Bowden am bapurau newydd, a oedd yn cefnogi Brexit yn ystod ymgyrch y refferendwm, yn sarhaus, a bod yna berygl iddyn nhw "fychanu un o'r cyfnodau mwyaf trasig yn y cyfnod modern."

Wrth ei ateb, dywedodd Ms Jones: "Waeth pa mor angerddol y mae aelodau am y pwnc, dydw i ddim yn teimlo bod cymharu [Brexit] â'r gyfundrefn Natsïaidd yn y 1930au a'r 1940au yn briodol, ac mae normaleiddio cyfeiriadau fel hynny'n bychanu'r arswyd a gyflawnwyd gan y gyfundrefn.

"Byddaf yn parhau i gadw llygad ar hyn er mwyn sicrhau nad yw'r fath rethreg yn dod yn nodwedd gyffredin ymhlith cyfraniadau aelodau."

Dywedodd Ms Bowden, AC Merthyr Tudful a Rhymni: "Rwy'n clywed yr hyn mae'r Llywydd yn ei ddweud.

"Dwi ddim yn meddwl fod fy sylw yn gyfeiriad at y Natsïaid yn yr Almaen yn yr ystyr ehangach.

"Roedd yn gyfeiriad at y propaganda, a phan welwch chi'r modd mae mewnfudo wedi ei adrodd, propoganda yw hynny.

"Rwy'n cadw at yr hyn ddywedais i."

Image caption Dywedodd y Llywydd, Elin Jones ei bod eisiau "annog dadl fywiog, egnïol a chadarn"

Fe wrthododd y Llywydd gwyn gan Mr Davies yn erbyn Aelod Cynulliad Llafur arall, Eluned Morgan.

Roedd Mr Davies yn honni fod sylw'r Farwnes, pan ddwedodd y byddai Brexit "yn torri garddyrnau economi Cymru", yn bychanu hunanladdiad.

Dywedodd Ms Jones ei bod eisiau "annog dadl fywiog, egnïol a chadarn, ac am y rheswm hwnnw, fydda i ddim yn ceryddu aelodau am ddefnyddio iaith blaen neu liwgar i ddadlau eu hachos, hyd yn oed pan na fydd aelodau eraill yn hoffi'r ddadl".

"Dydw i ddim yn ystyried fod yna unrhyw beth i'w geryddu am gyfraniad Eluned Morgan i'r ddadl," meddai.