Wood: 'Cefnogwch i gael rheolaeth dros eich bywyd'

Leanne Wood

Pleidleisio dros Blaid Cymru yw'r unig ffordd i bobl Cymru gael "rheolaeth" o'u bywyd, yn ôl Leanne Wood.

Dywedodd arweinydd y blaid wrth eu cynhadledd wanwyn yng Nghasnewydd na ddylai Cymru dderbyn bod yn israddol.

Yn wyneb Brexit, dywedodd Ms Wood hefyd mai bod yn rhan o'r farchnad sengl sydd bwysicaf i economi'r wlad, ac y byddai'r blaid yn "amddiffyn" y rheiny o dramor sydd eisiau byw yng Nghymru.

Cyfeiriodd hefyd at y ffrae ddiweddar am Ysgol Llangennech, Sir Gâr, gan ddweud ei bod hi'n "drasiedi i weld gwleidyddion UKIP yn ymyrryd i geisio stopio rhagor o blant rhag elwa" o addysg Gymraeg.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Wood: Ymyrraeth UKIP yn Llangennech yn 'drasiedi'

Yn ei haraith, fe ddywedodd Ms Wood, sy'n AS dros y Rhondda, unwaith eto bod ei phlaid yn gwrthwynebu Brexit caled.

"Does dim blaenoriaeth pwysicach i'n plaid ar hyn o bryd nac amddiffyn buddiannau cenedlaethol Cymru yn ystod y misoedd i ddod, wrth i Lywodraeth y DU ddechrau'r broses o adael yr Undeb Ewopeaidd," meddai.

Dywedodd bod "unrhyw gynnydd sy'n cael ei wneud ym Mae Caerdydd" oherwydd Plaid Cymru, sy'n cynnig rhywfaint o gefnogaeth i Lywodraeth Llafur Cymru o bryd i'w gilydd.

Ond roedd yn feirniadol o'r lywodraeth honno, ynghyd â llywodraeth Theresa May, gan ddweud bod "cyfleon a chyfoeth yn cael eu hailddosbarthu i'r cyfeiriad anghywir".

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Cynhadledd wanwyn Plaid Cymru yn fyw.

Beirniadodd Ms Wood wleidyddion UKIP am eu rhan yn y ffrae am newid ysgol Llangennech yn Sir Gâr yn un cyfrwng Cymraeg.

Dywedodd bod y ffrae yn "atgoffa ni gyd i ddewis ein cyfeillion gyda gofal, [ac] mae hefyd yn atgoffa ni o'n cyfrifoldeb, pa bynnag blaid ydym ni, i fynd i'r afael â'r cwymp yn nefnydd yr iaith".

Ychwanegodd: "Ac mae hefyd yn atgoffa'r pleidiau eraill sy'n cefnogi'r nod o gael miliwn o siaradwyr Cymraeg nad yw geiriau gwag yn ddigon, bod angen gweithredu a bod angen i ni gefnogi penderfyniadau fel un Cyngor Sir Gâr yn Llangennech."

'Amddiffyn eich hawliau'

Gan estyn croeso i bobl o'r tu allan i Gymru sydd wedi ymgartrefu yma, dywedodd: "I'r holl bobl sydd wedi symud yma o dramor, bydd Plaid Cymru byth yn ymuno â'r rhai sy'n gwneud i chi deimlo nad ydych chi'n haeddu bod yma."

Dywedodd wrth y gynulleidfa ei bod hi'n fwy tebygol y byddan nhw'n derbyn triniaeth gan fewnfudwr yn y gwasnaeth iechyd, na gweld mewnfudwr wrth eu hochr yn y ciw.

Ac roedd 'na gryn gymeradwyaeth pan ychwanegodd: "Os 'dych chi'n byw yma ac eisiau bod yn Gymry, cyd belled a 'dyn ni'n y cwestiwn, mi ydych chi'n Gymry a bydd Plaid Cymru yn amddiffyn eich hawliau."

Mae cynhadledd Plaid Cymru yn parhau ddydd Sadwrn.

Straeon perthnasol