Plaid Cymru: Ymgynghori ar godi treth incwm

  • 4 Mawrth 2017
Neil McEvoy
Image caption Mae Neil McEvoy wedi bod yn Aelod Cynulliad ers y llynedd

Bydd Aelod Cynulliad Plaid Cymru Neil McEvoy, a gafodd ei wahardd fel cynghorydd am fis ddydd Gwener, yn un o'r siaradwyr yng nghynhadledd wanwyn y Blaid ddydd Sadwrn.

Yn y gynhadledd bydd cynrychiolwyr yn clywed galwad am ymgynghoriad ar y posibilrwydd o godi treth incwm i dalu am wasanaethau.

Roedd tribiwnlys o'r farn bod Mr McEvory wedi torri cod ymddygiad Cyngor Caerdydd drwy fwlio a dangos diffyg parch at aelod o staff yr awdurdod.

Dywedodd y tribiwnlys nad oedd wedi dwyn anfri ar swydd cynghorydd, nac ar enw da Cyngor Caerdydd.

Dywedodd Mr McEvoy bod y broses yn ffars, ond yn ôl cadeirydd Plaid Cymru, Alun Ffred Jones mae'r mater yn un "difrifol iawn" ac y byddai'n cwrdd wyneb yn wyneb gyda Mr McEvoy yr wythnos nesaf.

Ar ail ddiwrnod y gynhadledd wanwyn yng Nghasnewydd, bydd llefarydd economi Plaid Cymru, Adam Price yn galw am ymgynghoriad ar godi treth incwm er mwyn talu am wasanaethau cyhoeddus.

Ymhlith y dewisiadau mae codi'r dreth o geiniog yn y bunt er mwyn gwario ar iechyd neu addysg.

Dywedodd Mr Price: "Ry'n ni'n paratoi rhaglen o lywodraethu y byddwn yn ei chyflwyno gerbron pobl Cymru yn Etholiad 2021.

"Fe fyddwn ni'n ymgynghori ar y cwestiwn allweddol o beth ddylen ni wneud gyda'r pwerau treth incwm newydd, a ni fydd y blaid wleidyddol gyntaf yng Nghymru i ystyried yn agored cael ceiniog ychwanegol yn benodol ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol, sydd yn buddsoddi go iawn yn y newid i system integredig ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol.

"Fe fyddwn ni'n gofyn yr un cwestiwn am addysg hefyd.

"Ceiniog o bob punt yn ychwanegol ar dreth incwm - beth allai hynny ei olygu yn nhermau ein hysgolion?

"Ry'n ni'n gwybod o'r tro diwethaf yr oedd gennym ffigyrau cymharol bod £600 yn llai i bob disgybl yn y sector cynradd yng Nghymru o gymharu â Lloegr.

"Pe byddwn ni fel cymdeithas yn penderfynu ein bod am gynnig system addysg o safon byd, a fyddai awydd allan yna i ddefnyddio'r pwerau treth incwm sydd gennym fel cenedl er mwyn gwneud hynny?"

Yn ei haraith ddydd Gwener, dywedodd arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood mai pleidleisio dros Blaid Cymru oedd yr unig ffordd i bobl Cymru fod â rheolaeth o'u bywydau eu hunain.

Ymhlith y siaradwyr eraill yn y gynhadledd ddydd Sadwrn bydd yr Aelod o Senedd Ewrop, Jill Evans, ac Aelod Seneddol Arfon, Hywel Williams.

Straeon perthnasol