Cymeradwyo cynllun ynni dŵr yn hen chwarel Glyn Rhonwy

Glyn Rhonwy, Llanberis Image copyright Eric Jones/Geograph
Image caption Roedd safle storio bomiau yng Nglyn Rhonwy, Llanberis yn cael ei ddefnyddio yn yr Ail Ryfel Byd

Mae cynllun i ddatblygu system ynni dŵr storfa bwmp yn hen chwarel Glyn Rhonwy ger Llanberis wedi ei gymeradwyo.

Cwmni Snowdonia Pumped Hydro sydd wedi cyflwyno'r cynllun, gan ddweud y bydd yn cynhyrchu trydan i 200,000 o gartrefi am saith awr y dydd dros gyfnod o 125 mlynedd.

Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, roedd rhan o'r chwarel yn storfa ar gyfer bomiau'r Awyrlu, ac yna'n safle storio a dinistrio arfau yn cynnwys bomiau, bwledi a thanwyr.

Fis diwethaf, fe wnaeth ymgyrchwyr alw am ddiogelu'r safle, gan ddweud bod y Weinyddiaeth Amddiffyn wedi darganfod arfau cemegol yno yn y gorffennol.

Fe wnaeth y Weinyddiaeth Amddiffyn fynnu bod y safle yn ddiogel.

Image copyright Weinyddiaeth Amddiffyn/Cyngor Gwynedd
Image caption Cafodd hen safle Glyn Rhonwy ei glirio gan arbenigwyr ar ddiwedd y 60au

Bwriad y cynllun yw defnyddio trydan dros ben o ffynhonell adnewyddadwy i bwmpio dŵr o un gronfa i un uwch drwy dwnnel tanddaearol.

Yna pan mae diffyg gwynt neu heulwen yn atal cynhyrchiant, bydd y dŵr yn llifo'n ôl i lawr y twnnel, gan droi tyrbin a chynhyrchu trydan.

Mae'r cwmni'n dweud bod pedwar o safleoedd tebyg yn y DU yn barod.

Dywedodd llefarydd ar ran yr Arolygiaeth Gynllunio: "Mae'r cais ar gyfer Storfa Bwmp Glyn Rhonwy wedi ei gymeradwyo gan yr Ysgrifennydd Gwladol."

Nwy mwstard

Dywedodd ymgyrchwyr wrth raglen Manylu BBC Radio Cymru'n ddiweddar bod ymchwil yn dangos bod y safle yn fwy peryglus na'r oedd SPH wedi ei sylweddoli.

Roedd dogfennau o'r cyfnod yn dangos bod un o'r tîm fu'n clirio'r ardal yn y 70au wedi ei anafu gan nwy mwstard - a hynny yn y twll chwarel sy'n rhan o'r cynllun ynni.

Ar ôl cais o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth, mae'r Weinyddiaeth Amddiffyn wedi cadarnhau bod rhai bomiau nwy mwstard, sy'n arfau cemegol, wedi eu canfod yno yn y 70au.

Dywedodd llefarydd ar ran y Weinyddiaeth Amddiffyn wrth Manylu: "Yn dilyn archwiliad trylwyr ym mis Tachwedd 1975, cafodd safle chwareli Llanberis ei asesu'n glir o arfau."