Undeb Amaethwyr: 'Y Gyllideb yn taro amaeth yn galed'

  • 9 Mawrth 2017
Arian Image copyright Getty Images

Bydd ffermwyr yn cael eu taro'n "galed" gan y cynnydd yng nghyfraniad Yswiriant Gwladol pobl hunangyflogedig, yn ôl Undeb Amaethwyr Cymru.

Mae rhai'n cyhuddo'r Canghellor Phillip Hammond o dorri addewid ym maniffesto'i blaid drwy godi lefel y cyfraniad.

Awgrym yr undeb yw y bydd hyn yn effeithio ar y rhan fwyaf o ffermydd teuluol Cymru.

Yn ôl Llywodraeth y DU, does bellach dim modd cyfiawnhau'r gwahaniaeth rhwng cyfraniadau pobl gyflogedig a hunangyflogedig.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae'r rhan fwyaf o ffermwyr Cymru ar eu colled yn sgil y cynnydd, yn ôl UAC

Dywedodd rheolwr gyfarwyddwr UAC, Alan Davies: "Pam mae cynnydd yn nhrethi pobl sy'n gweithio'n galed - dim ond elw o ychydig mwy nag £8,000 mae rhai'n ei wneud - tra bod treth gorfforaeth yn lleihau?

"Bydd y cynnydd yn taro ffermwyr ar draws y DU yn galed."

Cyhoeddodd Mr Hammond ddydd Mercher bod cyfraniadau Yswiriant Gwladol dosbarth pedwar - yr hyn mae pobl sy'n gwneud elw o £8,060 y flwyddyn yn ei dalu - yn codi o 9% i 10%, ac wedyn i 11% yn Ebrill 2018.

Gyda chyfraniadau dosbarth dau wedi eu diddymu, mae'n golygu y bydd taliadau Yswiriant Gwladol pobl hunangyflogedig 60c yr wythnos yn fwy ar gyfartaledd.

Dywedodd UAC y bydd y cynnydd yn effeithio ar bobl hunangyflogedig sy'n ennill cyflogau isel neu ganolig, a bod y rhan fwyaf o fusnesau teuluol Cymru yn y categorïau yma.

'Ymddiheuro'

Ddydd Mercher, dywedodd y canghellor yn San Steffan nad oed modd cyfiawnhau'r gwahaniaeth rhwng cyfraniad pobl sy'n gweithio i'w hunain a'r rheiny sydd ddim.

Ar hyn o bryd, byddai rhywun cyflogedig sy'n ennill £32,000 y flwyddyn yn talu £6,170 tuag at eu Hyswiriant Gwladol - ar y cyd gyda'u cyflogwr - o'i gymharu â £2,300 yn achos rhywun hunangyflogedig.

Mae Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns, wedi gwadu bod y Ceidwadwyr wedi mynd yn groes i'w haddewid i beidio codi TAW, cyfraniadau Yswiriant Gwladol na threth incwm.

Ond dywedodd Guto Bebb, sy'n weinidog yn adran Mr Cairns, bod y datblygiad yn torri'r addewid. Dywedodd wrth Y Post Prynhawn ddydd Mercher y dylai'r blaid "ymddiheuro".